V Festiwal Kultury Ormiańskiej, jubileuszowa edycja 2026, stanowi kontynuację cyklicznego wydarzenia, które na przestrzeni ostatnich lat stało się największą imprezą kulturalną mniejszości ormiańskiej organizowaną w Europie. Festiwal obejmować będzie koncerty, wystawy oraz wydarzenia edukacyjne prezentujące dziedzictwo kulturowe Armenii oraz wielowiekową obecność Ormian w Polsce.
INAUGURACJA FESTIWALU
„Jubileuszowa Gala Festiwalu Kultury Ormiańskiej”
Uroczysta inauguracja V Festiwalu Kultury Ormiańskiej odbędzie się w Filharmonii Śląskiej im. Henryka Mikołaja Góreckiego w Katowicach z udziałem wybitnych artystów z Polski i Armenii. W koncercie wystąpi Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej. Solistą będzie ormiański pianista Haik Melikian, a orkiestrę poprowadzi Alexandr Iradyan – dyrektor artystyczny i główny dyrygent Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie.
Haik Melikian jest światowej sławy ormiańskim pianistą, cenionym jako wybitny interpretator muzyki XX wieku i współczesnej. Koncertował na prestiżowych scenach Europy, Azji oraz Ameryki Północnej i Południowej, m.in. w Concertgebouw w Amsterdamie, Victoria Hall w Genewie i Gulbenkian Grand Auditorium w Lizbonie. Jako solista występował z renomowanymi orkiestrami, w tym z Orkiestrą Teatru Maryjskiego pod batutą Valery’ego Gergieva, a w swojej działalności artystycznej współpracował m.in. z Krzysztofem Pendereckim, Györgym Kurtágiem i Tigranem Mansurianem. Jest laureatem wielu międzynarodowych konkursów pianistycznych. BBC Music Magazine określił go mianem „Musical Hero” za działalność na rzecz promocji muzyki współczesnej. W 2025 roku został odznaczony Medalem Movsesa Chorenacego.
Alexandr Iradyan jest ormiańskim dyrygentem, kompozytorem i pianistą. Od 2024 roku pełni funkcję dyrektora artystycznego Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej w Olsztynie. Ukończył studia kompozytorskie w Państwowym Konserwatorium w Erywaniu, a dyrygenturę studiował w Królewskim Konserwatorium w Brukseli oraz na Universität der Künste w Berlinie. Jest laureatem I nagrody Międzynarodowego Konkursu im. Arama Chaczaturiana oraz Grand Prix Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego w Jekaterynburgu. Występował w ponad piętnastu krajach, a jego muzyka była wykonywana m.in. w Carnegie Hall w Nowym Jorku i BOZAR w Brukseli.
Prowadzenie koncertu: Piotr Oczkowski – muzykolog.
W programie:
Aram Chaczaturian – Koncert fortepianowy Des-dur op. 38
Stanisław Moniuszko – Uwertura koncertowa „Bajka”
Krzysztof Penderecki – Trzy utwory w dawnym stylu
Henryk Mikołaj Górecki – Trzy tańce op. 34
DZIEDZICTWO I TRADYCJA
„Dziedzictwo zaklęte w stroju”
Wydarzenie poświęcone będzie tradycyjnej kulturze Armenii i obejmie prezentację regionalnych strojów ludowych oraz elementów dziedzictwa kulturowego Armenii związanych z tradycyjnym rzemiosłem, ornamentyką i symboliką. Wydarzenie realizowane będzie we współpracy z Centrum Kultury Teriana w Erywaniu oraz Zespołem Szkół Licealnych i Technicznych w Rydułtowach.
Centrum Kultury Teriana zajmuje się rekonstrukcją, ochroną i popularyzacją tradycyjnego stroju ormiańskiego oraz dziedzictwa kulturowego Armenii. Centrum od wielu lat prowadzi działalność edukacyjną i artystyczną związaną z odtwarzaniem historycznych strojów regionalnych Armenii, tradycyjnym rzemiosłem, wzornictwem i ornamentyką.
Szczególnym elementem wydarzenia będzie udział uczniów Zespołu Szkół Licealnych i Technicznych w Rydułtowach, którzy zaprezentują tradycyjne stroje ormiańskie. Prezentacji towarzyszyć będzie przedstawienie regionalnego wzornictwa, ornamentyki i symboliki kultury Armenii oraz omówienie historycznych elementów ormiańskiego stroju ludowego i ich znaczenia kulturowego.
Integralną częścią wydarzenia będzie koncert „Muzyka Armenii” w wykonaniu ośmiorga uczniów szkoły muzycznej z Jechegnadzoru w Armenii. Młodzi artyści zaprezentują tradycyjną muzykę ormiańską oraz tradycyjne instrumenty ormiańskie.
Wydarzenie zakończy spotkanie przy kawie i herbacie oraz poczęstunek dla uczestników.
KONCERT ORMIAŃSKIEJ MUZYKI TRADYCYJNEJ
„Trio Arsena Petrosjana i młode pokolenie”
Koncert poświęcony będzie tradycyjnej muzyce Armenii i połączy występ młodych artystów z Armenii z prezentacją twórczości uznanych wykonawców specjalizujących się w grze na duduku i tradycyjnych instrumentach ormiańskich.
W wydarzeniu udział wezmą uczniowie szkoły muzycznej z Jechegnadzoru w Armenii oraz Trio Arsena Petrosjana.
Arsen Petrosjan należy do najwybitniejszych współczesnych wirtuozów duduku – tradycyjnego instrumentu Armenii. Sztuka gry na duduku i jego muzyka zostały uznane przez UNESCO za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Artysta koncertował podczas licznych międzynarodowych festiwali i wydarzeń muzycznych w Europie, Azji oraz Stanach Zjednoczonych, współpracując z renomowanymi muzykami i zespołami specjalizującymi się w muzyce tradycyjnej i etnicznej. Jego działalność artystyczna od wielu lat związana jest z popularyzacją ormiańskiego dziedzictwa muzycznego poza granicami Armenii oraz promocją tradycyjnej muzyki duduku na międzynarodowych scenach.
Szczególnym elementem koncertu będzie udział ośmiorga uczniów szkoły muzycznej z Jechegnadzoru w Armenii, którzy wspólnie z Trio Arsena Petrosjana zaprezentują program inspirowany tradycyjną muzyką Armenii. Spotkanie uznanych artystów z młodym pokoleniem muzyków pozwoli zaprezentować ciągłość ormiańskiej tradycji muzycznej i jej przekazywanie kolejnym pokoleniom.
WYSTAWA
„Ormianie w polskim parlamentaryzmie”
Wystawa poświęcona będzie obecności Ormian w dziejach polskiego parlamentaryzmu od czasów dawnej Rzeczypospolitej po współczesność. Ekspozycja ukaże udział przedstawicieli mniejszości ormiańskiej w życiu parlamentarnym Polski na przestrzeni ponad dwóch stuleci.
Wystawa przedstawi aktywność przedstawicieli gmin ormiańskich w życiu publicznym dawnej Rzeczypospolitej, a następnie obecność Ormian w Sejmie Księstwa Warszawskiego, parlamentach XIX wieku, Sejmie i Senacie II Rzeczypospolitej oraz współczesnym parlamencie.
Ekspozycja zaprezentuje sylwetki kilkudziesięciu posłów i senatorów pochodzenia ormiańskiego. Wśród przedstawionych postaci znajdą się między innymi Paschalis (Arutiun) Jakubowicz, pierwszy parlamentarzysta wywodzący się z mniejszości ormiańskiej w dziejach polskiego parlamentaryzmu, arcybiskup Józef Teodorowicz, Dawid Abrahamowicz, Mikołaj Manugiewicz oraz Janusz Jędrzejewicz.
W ramach wydarzenia odbędzie się również prelekcja poświęcona udziałowi Ormian w dziejach polskiego parlamentaryzmu.
Wystawa i towarzysząca jej prelekcja przybliżą ważny, a wciąż mało znany rozdział historii polskiego parlamentaryzmu oraz udział przedstawicieli mniejszości ormiańskiej w życiu parlamentarnym Rzeczypospolitej.
HARMONOGRAM FESTIWALU
03.09.2026 (czwartek), godz. 19:00
Filharmonia Śląska im. Henryka Mikołaja Góreckiego w Katowicach
Jubileuszowa Gala Festiwalu Kultury Ormiańskiej
Wystąpią:
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej
Haik Melikian – fortepian
Alexandr Iradyan – dyrygent
Piotr Oczkowski – prowadzenie koncertu
25.09.2026 (piątek), od godz. 14:00
Westybul Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach
„Dziedzictwo zaklęte w stroju”
- prezentacja tradycyjnych ludowych strojów ormiańskich z udziałem Centrum Kultury Teriana w Erywaniu
- prezentacja regionalnego wzornictwa, ornamentyki i symboliki kultury Armenii
- koncert „Muzyka Armenii” w wykonaniu ośmiorga uczniów szkoły muzycznej z Jechegnadzoru w Armenii
- prezentacja tradycyjnych instrumentów ormiańskich
- spotkanie przy kawie i herbacie oraz poczęstunek dla uczestników
Udział wymaga wcześniejszego zgłoszenia na adres: sekretariat@festiwalormianski.pl
26.09.2026 (sobota), godz. 18:00
Katowice Miasto Ogrodów
Koncert ormiańskiej muzyki tradycyjnej „Trio Arsena Petrosjana i młode pokolenie”
Wystąpią:
Trio Arsena Petrosjana
uczniowie szkoły muzycznej z Jechegnadzoru w Armenii
W programie:
tradycyjna muzyka ormiańska
muzyka duduku
utwory inspirowane folklorem ormiańskim
Wstęp wolny.
08.10.2026 (czwartek), godz. 12:00
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej – hol główny (parter), Warszawa
Wystawa i prelekcja „Ormianie w polskim parlamentaryzmie”
- wystawa poświęcona obecności Ormian w dziejach polskiego parlamentaryzmu od dawnej Rzeczypospolitej po współczesność
- prezentacja sylwetek posłów i senatorów pochodzenia ormiańskiego z różnych epok polskiego parlamentaryzmu
- prelekcja poświęcona udziałowi Ormian w dziejach polskiego parlamentaryzmu
Patronat honorowy nad Festiwalem:
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska
Minister Edukacji, Nauki, Kultury i Sportu Republiki Armenii Żanna Andreasjan
Wicemarszałek Województwa Śląskiego Joanna Bojczuk
Patronat honorowy nad wydarzeniami Festiwalu:
Wojewoda Śląski Marek Wójcik – „Dziedzictwo zaklęte w stroju”
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Włodzimierz Czarzasty – „Ormianie w polskim parlamentaryzmie”
Organizator:
Ormiańsko-Polski Komitet Społeczny (po zmianie w KRS: Instytut Ormiański)
Współorganizatorzy:
Ars Cameralis Silesiae Superioris, Filharmonia Śląska im. Henryka Mikołaja Góreckiego, Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek
Partnerzy:
Województwo Śląskie, Centrum Kultury Teriana w Erywaniu, Zespół Szkół Licealnych i Technicznych w Rydułtowach
Patronat medialny:
TVP3 Katowice, TVP Info, Gazeta Wyborcza, Radio eM, Vot Tak, VT Hayastan News, Munetik, munetik.pl
Dofinansowano ze środków Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
