20 lutego 1972 roku zmarła Maria Göppert-Mayer, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki i jedna z zaledwie kilku kobiet w historii wyróżnionych tym prestiżowym tytułem. Przez dziesięciolecia jej rodzinne Katowice pozostawały wobec niej niemal obojętne. Dopiero od około 30 lat noblistka odzyskuje tu należne miejsce w zbiorowej pamięci — także dzięki publikacjom „Dziennika Zachodniego”.
Rodzice przyszłej noblistki należeli do elity miasta. Jej matką była Maria Wolff, córka nauczyciela katowickiego gimnazjum. Ojciec, Friedrich Göppert, był cenionym lekarzem pediatrą. Prowadził gabinet w kamienicy przy ul. Warszawskiej 1 i pracował w inspektoracie sanitarnym powiatu katowickiego. Należał do niezwykłej rodziny — był przedstawicielem szóstego pokolenia Göppertów z tytułem profesorskim. Jego ojciec był profesorem prawa i radcą w pruskim ministerstwie kultury w Berlinie, a dziadek — wybitnym paleobotanikiem na Uniwersytet Wrocławski.
Maria Göppert przyszła na świat w kamienicy przy dzisiejszej ul. Młyńskiej 5. Została ochrzczona w kościele ewangelickim Zmartwychwstania Pańskiego przy ul. Warszawskiej — tym samym, w którym jej rodzice zawarli związek małżeński. Katowice opuściła jako czteroletnie dziecko. Rodzina przeniosła się do Getynga, gdzie jej ojciec rozpoczął pracę na tamtejszym uniwersytecie.
Początkowo planowała studiować matematykę, jednak po trzech latach zmieniła kierunek na fizykę. W 1930 roku, w wieku 24 lat, uzyskała doktorat z fizyki kwantowej. W tym samym roku wraz z poznanym podczas studiów mężem, amerykańskim chemikiem Joseph Edward Mayer, wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Tam mieszkała i pracowała do końca życia.
Podczas II wojny światowej brała udział w pracach naukowych związanych z Projekt Manhattan. Do Katowic nigdy nie wróciła. W Polsce była tylko raz — w 1967 roku odwiedziła Warszawę. Miasta swojego dzieciństwa nie udało się jej już zobaczyć.
Opracowano: Agnieszka Baron-Twarkowska na podstawie Dziennik Zachodni >> Noblistka z Katowic, która tańczyła z atomami. Dziś mija 54. rocznica śmierci Marii Göppert-Mayer <<
