Chyciyła żech panã
I: Fajnie, żeś już przijechała.
J: Wybŏcz, ale miałach same pechy dzisioj z tym cudzym autym.
I: A czymu cudzym?
J: Moje dałach cerze, bo ôna swoje dała swojij cerze, bo ôna ôstawiyła auto kajsik kole jakijś knajpy, kaj była na gyburstagu i piyła szampana.
I: Czekej, czekej, trochã sie potraciyłach. Ale nojważniyjsze, żeś przijechała na ôstatku. A jake to były pechy?
J: Nojprzōd mie chyciōł policaj, bo niy świyciyła z przodku blynda.
I: Blynda to żarōwka?
J: Niy, blynda to reflektor, lampa, światło, ale fakt ôna niy świyciyła, bo sie przepolyła byrna. Byrna to je żarōwka.
I: Acha. Fakt, kejś żech słyszała, jak ftoś gŏdoł: „nie blynduj mi sam”. I richtig tyn drugi fest świyciōł – terŏzki już wiym, że sie gŏdŏ blyndowoł – latarkōm.
J: To zajś może być taszynlampa.
I: Nō ja, to blyndowoł fest taszynlampōm. I miała żeś w aucie tã byrnã?
J: Ja, ale niy poradziyłach sama zmiynić, tōż wjechałach na tanksztelã i tam bōł taki zerwis i ôni mi to zrobiyli. I pojechałach dalij.
I: A daleko to było?
J: Niy. Wjechałach na autobanã pōł kilometra stōnd i…
I: I…
J: Ôrŏz sie świyci takŏ lampka. Patrzã ôlyj. Sjyżdżōm na bok.
I: Miała żeś ôlyj?
J: Ja, w tyj wypożyczalni dali mi flaszkã.
I: To miała żeś szczyńście, a niy pecha.
J: Ja. Szczyńście w niyszczyńściu. Nalołach trochã. I napoczłach gzuć, bo już było fest niyskoro. I ôrŏz… Pyk pyk pyk. Stŏwōm, wyłażã z auta. Pana!
I: Wiym, co to je pana! To takŏ dziura we ôpōnie.
J: Ja. Chyciyłach panã.
I: I poradziyłaś sama smiynić kōłko?
J: Jedyn rŏz w życiu poradziyłach to zrobić, ale terŏzki niy.
I: To co żeś zrobiyła?
J: Stołach przi drōdze, titałach i na ôstatku kucłach przi aucie. I gynał za ćwierć godziny jechoł taki fajny mody synek i mi smiyniył te koło.
I: I to wszyjsko do kupy była ta jedna godzina, ô keroś je niyskoro?
J: Aji wiyncyj! Bo jechałach zawczas.
I: Ale czymu żeś sama niy smiyniyła tego kōłka, jak poradzisz?
J: Bo… niy miałach do tego nerwōw, na drōdze i na tyj ôpōnie było moc marasu, a jŏ mōm ôbleczōno bioło keckã i strzewiki z abzacym, bo przeca jechałach do Ciebie.
GRAMATYKA
Pamiętaj, że w czasie przeszłym w 1. osobie liczby pojedynczej jest końcówka -ch. My, kobiety, baby, mamy do wyboru dwie możliwości: po pierwsze, można dodać ją bezpośrednio do czasownika po samogłosce -a-, czyli tej która oznacza czas przeszły – czyli miałach, robiyłach, jechałach, ôblykłach, po drugie, można ją dołączyć do partykuły że- i dać jakby samodzielny wyraz: miała żech, robiyła żech, jechała żech, ôblykła żech. W 2. osobie liczby pojedynczej tak samo dodajemy końcówkę -ś: albo bezpośrednio: miałaś, robiyłaś, jechałaś, ôblykłaś, albo za pośrednictwem partykuły że-: miała żeś, robiyła żeś, jechała żeś, ôblykła żeś.
Nowy cykl audycji w Radiu Katowice. Iwona Kwaśny, dziennikarka, Zagłębiaczka, postanowiła uczyć się śląskiego, ale tak, jak języka obcego. Na lekcje, a w zasadzie na "Korki ze śląskiego" zapisała się do znakomitej profesorki, językoznawczyni Jolanty Tambor z Uniwersytetu Śląskiego, dla odmiany rodowitej Ślązaczki. Co tydzień inna lekcja i inny temat, do którego dołączamy tekst dialogu i instrukcję gramatyczną, w opracowaniu prof. Jolanty Tambor. Audycje realizuje Krzysztof Kiczek.
