Nadchodzą zmiany w Muzeum Górnictwa Węglowego. Samorządy woj. śląskiego i Zabrza podpisały umowę o wspólnym prowadzeniu instytucji. Zapisano w niej m.in., że samorząd województwa weźmie na siebie 99 proc finansowania. W 2026 r. będzie to co najmniej 17 mln zł, podaje Dziennik Zachodni.
Zbliża się finał procesu przejęcia odpowiedzialności za Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu przez samorząd województwa śląskiego. Jego początek sięga 2024 roku. Podczas listopadowej sesji radni Sejmiku Województwa Śląskiego wyrazili zgodę na zwiększenie zaangażowania w prowadzenie instytucji, którą dotąd współtworzyły Urząd Miasta Zabrze oraz Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego.
Decyzja od początku była związana z trudną sytuacją finansową lokalnego samorządu.
– Chcemy ratować Muzeum Górnictwa Węglowego. To jedna z najważniejszych instytucji na mapie regionu. (…) Kłopoty finansowe miasta skłaniają nas do tego, aby wziąć większą odpowiedzialność za Muzeum Górnictwa Węglowego. Województwo jest w przyzwoitej sytuacji finansowej, więc weźmiemy na siebie większy ciężar utrzymania muzeum – argumentował wówczas marszałek woj. śląskiego Wojciech Saługa.
Przedstawiciele samorządów woj. śląskiego i Zabrza podpisali w połowie lutego 2026 r. umowę o wspólnym prowadzeniu Muzeum Górnictwa Węglowego. Zapisano w niej m.in., że samorząd regionalny weźmie na siebie 99 proc. finansowania dotacji podmiotowej na bieżącą działalność instytucji. Członkini zarządu woj. śląskiego Joanna Bojczuk poinformowała, że w 2026 r. będzie to co najmniej 17 mln zł. Natomiast po stronie samorządu lokalnego 170 tys. zł. Dla Urzędu Miasta Zabrze to duża oszczędność. Dotychczas przekazywał on nawet 7 mln zł rocznie w formie dotacji podmiotowej. Samorządy – zgodnie z umową – będą mogły zwiększyć w trakcie roku budżetowego dotację podmiotową oraz przekazać Muzeum Górnictwa Węglowego dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie zadań i programów oraz inwestycji, pisze Dziennik Zachodni.
Projekt nowego statutu Muzeum Górnictwa Węglowego został przekazany do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, z którym samorząd województwa śląskiego musi go uzgodnić. Wcześniejsze podpisanie umowy między samorządami było niezbędne, by możliwe było podjęcie ostatecznej decyzji.
Dokument nie wprowadza istotnych zmian, zwłaszcza w zakresie działalności muzeum. Przewiduje m.in. gromadzenie i ochronę dziedzictwa związanego z rozwojem przemysłu, szczególnie górnictwa węgla kamiennego, opiekę nad zabytkowymi obiektami – w tym zespołem Kopalni Królowa Luiza, Główną Kluczową Sztolnią Dziedziczną oraz Kopalnią Guido – a także udział w procesie transformacji regionu oraz prowadzenie działalności wystawienniczej, edukacyjnej, naukowej i kulturalnej.
Zgodnie z nowym statutem dyrektora będzie powoływać i odwoływać zarząd województwa śląskiego, a kandydat ma być wyłaniany w konkursie. 16 lutego rozpoczęły się dwutygodniowe konsultacje społeczne, a po uzgodnieniu dokumentu z ministerstwem nad jego przyjęciem zagłosują radni podczas marcowej sesji.
Muzeum Górnictwa Węglowego, kluczowe dla turystyki przemysłowej w woj. śląskim, zarządza Kopalnią Guido i Sztolnią Królowa Luiza.
Od 2025 r. zabiega o wpis zabrzańskiego kompleksu wydobycia węgla (XVIII–XX w.) na listę UNESCO. W 2026 r. przekazało zarządzanie Szlakiem Zabytków Techniki i koordynację Industriady innym instytucjom, podaje Dziennik Zachodni.
Opracowano: Honorata Zolich, na podstawie Dziennik Zachodni Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu: Województwo śląskie przejmuje 99 procent finansowania. "Musimy ratować to miejsce"
