Rachowŏcz i inne wymyślone słowa
J: Witej szkolŏrko!
I: Cześ, rechtōrka!
J: Ôdrobiyłaś tã pracã dōmowo, coch Ci jōm dała?
I: Dyć, ale to niy było leke.
J: To coś tam wymedykowała?
I: Nojsamprzōd to rachowŏcze cyntralne, take jak: jedyn, trzi, ôziym, dwanŏście, dwadziścia i inksze.
J: Ja to je gynał zamianowane akuratnie! A czynsto tyż gŏdajōm: dwajścia i trzijści zamiast dwadziścia i trzidziści.
I: Ja, słyszałach wele mie w sklepie. Znaczy sie wele mojigo pomiyszkaniŏ je taki sklep i tam przedŏwaczka gŏdała tak do klijynta.
J: Twoja grajfka jynzykowŏ sie rozwijŏ!
I: I jeszcze wiym, że je taki fajny rachowŏcz ślōnski: dwiesta. Mōm fest rada tyn klang.
J: Ja, a jeszcze po ślōnsku sōm take abrewiacyjne cyntralne rachowŏcze: jedna, dwana, trzina, sztyrna, piytna, szesna, siedymna, ôziymna, ziewiytna. Jŏ za bajtla ino tak gŏdałach.
I: O, fajne! Tera jŏ: jedna, dwana, trzina, sztyrna, piytna, szesna, siedymna, ôziymna, dziewiytna.
J: A inksze rachowŏcze?
I: Spōmniałach sie, co kejś my gŏdały ô zarajowych – bo ône pokŏzujōm, jak co idzie za rajōm: piyrszy, drugŏ, trzecie i tak dalij.
J: Nō, dyć. Ty mŏsz spamiyńć! Jŏch to przepōmniała.
I: Alech niy wymedykowała nic na „zbiorowe” – niy mōm żŏdnyj idyje.
J: A jakby tak ôd „zbiyraniŏ”? W synsie skludzaniŏ?
I: To je niygupie! Rachowŏcze skludzōne.
J: Choć tak doprŏwdy, to mie sie zdŏ, co po ślōnsku takich sie niy używŏ. Ale miano może być, bo przecã po ślōnsku mogymy tyż ôsprawiać o drugich jynzykach!
I: Dyć! To jeszcze mōm tako idyjo, coby zamianować rachowŏcze roztōmajte – to by były take, co sōm po polsku: dwojaki abo czworake.
J: A co z takymi jak pōł i sztwierć?
I: Ô nich żech przepōmniała na amyn!
J: To dŏwej, medykujymy terŏzki!
I: Wiym wiym! Przecã durś gŏdōmy ô tajlach gŏdki. Tōż ône mogōm być tajlowane!
J: Abo tajlowe? Kery klang by bōł lepszy?
I: Jak idzie ô klang, to może sie spytōmy naszego klangora?
J: To richtig zŏcnŏ idyjŏ. Krzysiek, słyszysz nŏs?
I: Dej pozōr! Trzi sztyry! Weluj!
K: TAJLOWANE.
J: Iwōna, a my napoczynōmy nowo tajlã kodyfikacyje ślōnskij!
GRAMATYKA
Już w innej lekcji wymyślałyśmy śląskie nazwy dla części mowy. Dziś podawałyśmy propozycje dla różnych grup liczebników, zamianowanych przez nas rachowŏczami. Liczebniki główne to rachowŏcze cyntralne, porządkowe to zarajowe, zbiorowe to skludzōne, wielorakie – roztōmajte, a ułamkowe to tajlowe abo tajlowane. Krzysiek, nasz realizator i i dźwiękowiec wybrał tajlowe. Ciekawe, który wybraliby nasi słuchacze?
Nowy cykl audycji w Radiu Katowice. Iwona Kwaśny, dziennikarka, Zagłębiaczka, postanowiła uczyć się śląskiego, ale tak, jak języka obcego. Na lekcje, a w zasadzie na "Korki ze śląskiego" zapisała się do znakomitej profesorki, językoznawczyni Jolanty Tambor z Uniwersytetu Śląskiego, dla odmiany rodowitej Ślązaczki. Co tydzień inna lekcja i inny temat, do którego dołączamy tekst dialogu i instrukcję gramatyczną, w opracowaniu prof. Jolanty Tambor. Audycje realizuje Krzysztof Kiczek.
