W wielu miejscach regionu upamiętniona zostanie 79. rocznica wybuchu II wojny światowej.
Wojewódzkie uroczystości w 79. rocznicę Bohaterskiej Obrony Węgierskiej Górki odbyły się tym razem w Żabnicy na Żywiecczyźnie. To tu przed 75 laty hitlerowcy powiesili 11 partyzantów a w 3 lata później, już po wojnie, stracono Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. W Żabnicy zginęli partyzanci Armii Krajowej ze zgrupowania Romanka. Po uroczystej mszy świętej w intencji poległych odbył się Apel Poległych i złożenie wiązanek kwiatów pod tablicą pamiątkową. W uroczystości uczestniczył świadek tamtych wydarzeń, ksiądz dr Jan Krawiec.
W uroczystości uczestniczył prezes Instytutu Pamięci Narodowej, dr Jarosław Szarek, który podkreślił szczególną rolę pamięci historycznej lokalnych społeczności.
Mieszkańcy Katowic mogą oglądać inscenizację wybuchu II wojny światowej. Przed Teatrem Śląskim pojawili się rekonstruktorzy, którzy co godzinę odtwarzają wydarzenie: syrena, komunikat o rozpoczęciu wojny i żołnierze biegnący na stanowiska.
— Chodzi o upamiętnienie 1 września 1939 roku — mówi Michał Bereżka z Fundacji Imienia Grupy Operacyjnej "Śląsk" 1939.
Pod Teatrem Śląskim spotkać można ubranych w polskie mundury z czasów wojny członków Fundacji Imienia Grupy Operacyjnej "Śląsk" 1939 a także Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej 73. Pułk Piechoty z Katowic.
Kawalkadą motocykli i rowerów z flagami biało-czerwonymi rozpocznie się w Bielsku-Białej uroczystość patriotyczna upamiętniająca wybuch II wojny światowej. Jej uczestnicy od centrum handlowego przy ul. Warszawskiej dotrą do rynku starego miasta, gdzie podczas uroczystej akademii uczczona zostanie pamięć obrońców Rzeczypospolitej i ofiar hitlerowskiego terroru. Wezmą w niej udział m.in. parlamentarzyści, przedstawiciele lokalnych władz oraz kandydaci do fotela prezydenta miasta. Oprócz okolicznościowych przemówień przygotowano recytacje wierszy i koncert pieśni patriotycznych. Punktem kulminacyjnym będzie rozwinięcie największej na Śląsku biało-czerwonej flagi, którą nad głowami trzymać będą zgromadzeni oraz odśpiewanie hymnu państwowego. Sztandar ma wymiary 100 na 3 metry, został uszyty specjalnie z okazji setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.
— Pierwszy września w Bielsku i Białej oznaczał dla mieszkających tu Polaków początek gehenny. Działała tu najliczniejsza na terenie Polski komórka NSDAP która była trzonem Freikorpsu. Ten na początku okupacji wsławił się tropieniem i mordowaniem Polaków. — mówi w rozmowie z Radiem Katowice Paweł Kluska, założyciel i członek Stowarzyszenia Aktywnych Polaków z Bielska-Białej.
Na początku września 39 roku walk o Bielsko i Białą nie toczono. Polskie regularne oddziały z obawy przed okrążeniem po dwóch dniach wycofały się na wschód. Pierwsze oddziały Wehrmachtu weszły do Bielska 3 września.
Obchody 79 rocznicy wybuchu II Wojny Światowej odbędą się także w Cieszynie. Rozpocznie je uroczysta msza patriotyczna, mówi burmistrz Ryszard Macura.
Po modlitwie kapelanów służb mundurowych odbędzie się apel pamięci.
Mszą świętą w kościele pw. Św. Bartłomieja w Lipowej na Żywiecczyźnie, rozpoczną się uroczystości związane z 79. rocznicą wybuchu II wojny światowej. Zostanie odsłonięta tablica ku czci kilkudziesięciu mieszkańców gminy zamordowanych przez Niemców 18 stycznia 1940 r. w Katowicach, którzy zginęli za posiadanie broni ufundowanej Polskiemu Wojsku przez naród. Wszyscy aresztowani poddani zostali przez żywieckie gestapo torturom, jednak nikt z przesłuchiwanych nie ujawnił istnienia tajnej organizacji i gestapowcy nigdy nie wpadli na ślad ukrywania broni uzyskanej od polskich jednostek wycofujących się podczas kampanii wrześniowej. Wśród zamordowanych był m.in. proboszcz z Lipowej, ks. Ferdynand Sznajdrowicz, który dał się poznać z nieustępliwego stanowiska wobec okupanta, odważnych kazań oraz niesienia wsparcia parafianom w tych ciężkich chwilach.
1 września 1939 roku na polach wsi Mokra doszło do jednego z pierwszych starć zbrojnych kampanii wrześniowej. Wołyńska Brygada Kawalerii pod dowództwem płk. Juliana Filipowicza, powstrzymała natarcie niemieckiej 4. Dywizji Pancernej. Niemcy stracili pod Mokrą ponad 100 czołgów i pojazdów mechanicznych, co znacznie opóźniło ich marsz na Warszawę. W kościele świętych Szymona i Judy Tadeusza w Mokrej odprawiona zostanie rocznicowa msza święta, a przed pomnikiem Wołyńskiej Brygady Kawalerii odbędą się uroczystości patriotyczne.
Zbigniew Zieliński, pułkownik Wojska Polskiego, członek Armii Krajowej i Żołnierz Wyklęty, jako członek Konspiracyjnego Wojska Polskiego w swym przemówieniu wspomniał dziś Juliana Filipowicza.
Wojewoda śląski Jarosław Wieczorek podkreśla, że 1 września trzeba pamiętać o męczeństwie, jakie przyniosła II wojna światowa.
Częstochowa upamiętnia dziś 79. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Wspomina żołnierzy 7. Dywizji Piechoty Wojska Polskiego. Na cmentarzu Kule zapalone zostaną znicze na mogiłach żołnierzy. Na Placu Pamięci Narodowej uroczystości zainauguruje msza święta polowa. Zakończy je Apel Poległych i złożenie kwiatów pod Pomnikiem "Poległym w Obronie Ojczyzny". W uroczystościach udział wezmą kombatanci, harcerze i mieszkańcy Częstochowy.
Autorzy: Izabela Czerczer, Jarosław Krajewski,
Zdzisław Makles, Andrzej Ochodek, Dorota Stabik /rs/
