29 czerwca wejdzie w życie Strefa Czystego Transportu w Katowicach.
To wyznaczony obszar miasta, do którego będą mogły wjeżdżać tylko pojazdy spełniające określone normy emisji spalin lub objęte wyjątkami. Kto wjedzie na ten obszar, a kto nie? Jak będą wyglądały kontrole? Jak wygląda projekt zagospodarowania likwidowanej kopalni Wujek na nowoczesne Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego?
Samorządowcy i politycy z województwa śląskiego prowadzą rozmowy z ministrami nauki oraz aktywów państwowych w sprawie utworzenia Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego. Lokalizacją dla projektu może być teren likwidowanej kopalni Wujek w Katowicach.
— Ten projekt nie będzie projektem miejskim, wojewódzkim, ale raczej ogólnopolskim, a może będzie oddziaływać na Europę Środkowo-Wschodnią — skomentował na antenie Radia Katowice prezydent Katowic Marcin Krupa.
W rozmowach z ministrem nauki i szkolnictwa wyższego Marcinem Kulaskiem, ministrem aktywów państwowych Wojciechem Balczunem oraz wiceministrem energii Marianem Zmarzłym wzięli udział: marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa, prezydent Katowic Marcin Krupa, wiceprzewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii Dawid Pasek, rektor Uniwersytetu Śląskiego prof. Ryszard Koziołek, a także pomysłodawca przedsięwzięcia Tomasz Rożek oraz posłanka Monika Rosa.
Według koncepcji Tomasza Rożka, część infrastruktury kopalni Wujek mogłaby zostać wykorzystana do badania pod ziemią prób osiedlania się ludzi najpierw na bliższych obiektach rodzaju Księżyca, a następnie na dalszych.
— Widzimy dokładnie co się dzieje z przetwarzaniem tego wszystkiego, czyli zamykanie kopalń, przemysłu ciężkiego. Widzimy, że cała energia trafia na północ. Musimy znaleźć na siebie jakiś sposób. W oparciu o olbrzymi zakres wiedzy i umiejętności ludzi na Górnym Śląsku i Zagłębiu chcemy utworzyć centrum badań szeroko rozumianego kosmosu — mówił Marcin Krupa w rozmowie z Pawłem Nadrowskim.
Prezydent Katowic dodał, że aktualnie polityka NASA koncentruje się na pomyśle jak opanować Księżyc.
— Wszystkie badania idą w kierunku tak zwanego osadnictwa na księżycu, możliwości postawienia tej stopy i realizowania różnych celów badawczych, pozyskiwania różnych pierwiastków — wymieniał gość Radia Katowice. — Chcemy dotrzeć na czoło tego peletonu ze swoim know-how, wiedzą i pomysłami, które mogą być realizowane między innymi właśnie w starej kopalni — dodał Marcin Krupa.
Jako przykład wskazał, że kilkusetmetrowy szyb mógłby pełnić rolę wieży swobodnego spadku do badań zachowania ciał w stanie nieważkości.
Jednocześnie Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia stara się o ulokowanie na jej obszarze polskiego ośrodka Europejskiej Agencji Kosmicznej. Prezydent Marcin Krupa ma nadzieję, że decyzja w sprawie lokalizacji zostanie podjęta w ciągu najbliższych dni.
Oferty na II etap hubu gamingowo-technologicznego wyższe niż zakładano. "Będziemy musieli się zastanowić, jak pokierować inwestycją"
Katowice poszukują firmy, która zrealizuje II etap hubu gamingowo-technologicznego powstającego na terenie kopalni Wieczorek. W przetargu złożono cztery oferty. Najniższa z nich przekroczyła o ponad 164 miliony złotych kwotę, jaką Katowickie Inwestycje planowały przeznaczyć na to zamówienie.
Na pytanie czy przetarg na realizację II etapu hubu zostanie rozwiązany a projekt zostanie okrojony, czy znajdą się dodatkowe pieniądze na inwestycję, prezydent Krupa odpowiedział że trwają analizy.
— Analizujemy czy jesteśmy w stanie cokolwiek okroić, czy pozwalają na to przepisy. Przypomnę, że jest to współfinansowane ze środków unijnych — wskazał gość Radia Katowice.
— Mamy natomiast dobrą współpracę z marszałkiem Wojciechem Saługą. Też uważa, że jest to projekt nie tylko katowicki, ale przede wszystkim regionalny. Zresztą to za jego decyzją pozyskaliśmy te unijne środki. Wspólnie walczymy też o kolejne środki na tę inwestycję. Nie jest wykluczone, że uda nam się jeszcze pozyskać jakieś pieniądze z Unii Europejskiej na ten projekt. Tym bardziej, że jest on – mówiąc kolokwialnie "sexy" – dla Unii Europejskiej. Zwracają na to uwagę, bo to jest coś nowego i idącego w nowoczesne technologie — dodał Marcin Krupa.
Prezydent Katowic powiedział, że trzeba będzie się zastanowić w jaki sposób pokierować inwestycją, aby "nie robić kroku do tyłu, ale jednak iść do przodu".
— Dziś nie mogę jednoznacznie powiedzieć, czy ten przetarg rozwiążemy, czy będziemy dalej realizować inwestycję mimo wyższych kosztów, ale szukając źródła finansowania w innych możliwościach finansowania tego typu inwestycji — powiedział Marcin Krupa.
Zapewnił jednak, że na razie miasto utrzymuje termin oddania I i II etapu inwestycji w III i IV kwartale 2028 roku.
Strefa Czystego Transportu w Katowicach od 29 czerwca. "Dla naszych mieszkańców jest bardzo otwarta"
29 czerwca wejdzie w życie Strefa Czystego Transportu w Katowicach. To wyznaczony obszar miasta, do którego będą mogły wjeżdżać tylko pojazdy spełniające określone normy emisji spalin albo te objęte wyjątkami.
— Można powiedzieć, że dla naszych mieszkańców jest to bardzo otwarta strefa — ocenił prezydent Marcin Krupa w Radiu Katowice.
Katowice zostały zobligowane do wprowadzenia SCT na skutek wymogów Komisji Europejskiej. Na terenie miasta działa jedna z 18 stacji GIOŚ monitorujących jakość powietrza w polskich miastach. Do marca 2025 roku zlokalizowana była przy autostradzie A4. Według władz miasta jej wyniki nie były miarodajne ze względu na duże natężenie ruchu tranzytowego. Decyzja o wprowadzeniu Strefy Czystego Transportu w Katowicach opiera się na danych z 2024 roku.
Prezydent Katowic powiedział, że strefę trzeba było wprowadzić.
— Zostaliśmy zobligowani do tego, żeby tę strefę wyznaczyć. Wyznaczyliśmy ją mniej więcej w śródmieściu naszego miasta, ale tylko w jego części. To jest jednak strefa, która ma olbrzymie ulgi, jeśli chodzi o mieszkańców całej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii — podkreślił Marcin Krupa.
Prezydent Katowic przypomniał, że do SCT wjadą wszyscy mieszkańcy GZM bez względu na to, jakim pojazdem się poruszają pod warunkiem, że zakup został zarejestrowany przed wejściem w życie Strefy Czystego Transportu.
— Czyli jak wejdzie w życie pod koniec tego miesiąca, to posiadając już samochód obojętnie jaki, mogę nim swobodnie jeździć po całej strefie bez żadnych opłat i strachu, jeśli chodzi o kary mandatowe — mówił gość Radia Katowice.
Marcin Krupa dodał, że w przypadku zakupu samochodu po 29 czerwca należy zwrócić uwagę na specyfikację Euro pojazdu.
— Kontrole będą wyglądały tak, że mamy miasto monitorowane. Wszystko jest sprzężone z krajowym systemem, który identyfikuje pojazdy. Będzie możliwość kontroli zarówno za pośrednictwem kamer i sprawdzania kto wjeżdża do strefy, ale również będzie możliwość kontroli doraźnych, na przykład podczas kontroli drogowych i sprawdzania stanu technicznego pojazdu, czy różnych innych wykroczeń — mówił prezydent Katowic.
Z prezydentem Katowic Marcinem Krupą rozmawia Paweł Nadrowski.
Gościem Radia Katowice jest prezydent Katowic Marcin Krupa. Dzień dobry panie prezydencie.
Dzień dobry panie redaktorze. Witam wszystkich słuchaczy Radia Katowice.
29 czerwca wejdzie w życie Strefa Czystego Transportu w Katowicach, czyli wyznaczony obszar miasta, do którego będą mogły wjeżdżać tylko pojazdy spełniające określone normy emisji spalin albo objęte wyjątkami. Wiemy, że to wynika z wymogów Komisji Europejskiej, wiemy, że przekroczenie norm jakości powietrza wykazywał czujnik przy autostradzie A4 w Katowicach i po przeniesieniu czujnika już te normy nie były przekroczone, ale rozumiem, że mleko się rozlało w tym przypadku i po prostu strefę było trzeba wprowadzić, tak?
Tak, niestety tak. Jest to jeden z kamieni milowych realizacji planu rozwoju naszego kraju wynikającego z umowy między Unią Europejską a Polską, a właściwie między Komisją Europejską a Polską. W związku z tym pewne elementy musiały się znaleźć na terenie naszego kraju między innymi właśnie Strefy Czystego Transportu tam, gdzie ten transport najbardziej przeszkadza. My mieliśmy tę niefortunność, że stary czujnik, dawno postawiony, jeden z 18 w Polsce właśnie był przy autostradzie, jak pan redaktor wspomniał. My byliśmy zobligowani do tego by taką strefę wyznaczyć. Tę strefę wyznaczyliśmy mniej więcej w śródmieściu naszego miasta, ale tylko w części tego śródmieścia. To jest strefa, która ma olbrzymie ulgi jeżeli chodzi o kwestie mieszkańców całej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.
No właśnie, bo dużo osób mnie pytało w kontekście Strefy czystego Transportu w Katowicach, czy ja tam wjadę, czy nie wjadę? To kto wjedzie, a kto nie wjedzie?
To już mówię. Wjadą wszyscy mieszkańcy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, bez względu na to jakim pojazdem się poruszają, pod warunkiem, że on został zarejestrowany przed wejściem w życie Strefy Czystego Transportu, czyli jak Strefa Czystego Transportu pod koniec tego miesiąca wejdzie w życie, to jeżeli już posiadają samochód obojętnie jaki, to mogą nim swobodnie jeździć po całej strefie bez żadnych opłat, bez żadnego strachu jeżeli chodzi o kary mandatowe itd., itd., a więc dla naszych mieszkańców jest to można powiedzieć otwarta bardzo strefa. Po (wprowadzeniu strefy – przyp. red.), jeżeli ktoś by kupił samochód, no to już musi zwrócić uwagę na specyfikację Euro tego samochodu i w przypadku samochodów z napędem silnikowym benzynowym to są Euro 3, a w przypadku samochodów z napędem dieslowskim to jest już Euro 5, a więc jakby popatrzeć na lata to benzynowe bardzo stare, a diesle od 2009 roku produkowane, a więc to i tak już jest ponad 16-letni samochód.
Panie prezydencie a jak będą wyglądały kontrole? Będą jakieś specjalne naklejki?
Kontrole będą wyglądały w ten sposób, że mamy miasto monitorowane i to wszystko jest sprzężone z systemem krajowym, który identyfikuje pojazdy itd., a więc będzie możliwość kontroli zarówno za pośrednictwem kamer i sprawdzania kto rzeczywiście wjeżdża do strefy, ale i również będzie możliwość kontroli poprzez doraźne kontrole, podczas kontroli drogowych, sprawdzania stanu technicznego pojazdu czy różnych innych wykroczeń, które może dany kierowca swoim pojazdem spowodować.
To przypominamy, 29 czerwca wchodzi w życie Strefa Czystego Transportu w Katowicach. A w tym tygodniu odbyły się rozmowy z ministrem nauki oraz ministrem aktywów państwowych w sprawie nowoczesnego Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego. Pomysł śląskich samorządowców, polityków i naukowców jest taki żeby powstało ono na terenach likwidowanej kopalni „Wujek” w Katowicach. Co by takie centrum oznaczało dla miasta i dla regionu?
Na to trzeba popatrzeć nieco szerzej. Ten projekt nie będzie projektem miejskim, a nawet regionalnym, czyli wojewódzkim, ale raczej projektem ogólnopolskim, a może i nawet należałoby powiedzieć będzie to projekt, który będzie oddziaływał na tę część regionu, czyli Środkowo-Wschodnią Europę. Dlaczego my w ten sposób o tym myślimy? Widzimy dokładnie, co się dzieje z przetwarzaniem tego wszystkiego, co się dzisiaj stało, a więc zamykaniem kopalń, zamykaniem tego przemysłu ciężkiego, widzimy, że cała energia trafia na północ i my musimy znaleźć na siebie jakiś sposób. Tym sposobem rozwojowym i tej nowej gospodarki opartej przecież na olbrzymim zakresie wiedzy i umiejętności, które dzisiaj ludzie posiadają tutaj, na Górnym Śląsku i w Zagłębiu, chcemy utworzyć właśnie takie centrum szeroko rozumianego kosmosu. Głównie chodzi o to, że dzisiaj jakby cała polityka NASA itd., itd. już nie myśli jak zdobywać ten kosmos sensu stricto, tylko skupia się już na ciekawym pomyśle jak opanować Księżyc. Wszystkie badania idą w kierunku tzw. osadnictwa na Księżycu, a więc możliwości postawienia rzeczywiście tej stopy na Księżycu i realizowania różnych celów badawczych, pozyskiwania różnych pierwiastków, które tam występują, a które mogą być potrzebne do różnych działań technologicznych tutaj na Ziemi. Dokładnie my chcemy do tego peletonu dotrzeć, trochę boczną drogą, bo nie biegliśmy razem, tylko na czoło tego peletonu chcemy wejść właśnie ze swoim know-how, ze swoją wiedzą i pomysłami, które mogą być realizowane między innymi właśnie w starej kopalni, tam gdzie mamy na przykład szyb kilkusetmetrowy w dół, to jest około 700 metrów w dół, gdzie na przykład można zbudować wieżę swobodnego spadku do badań zachowania ciał w stanie nieważkości. Do tej pory taka wieża jest na przykład w Bremen, ale ona jest napowierzchniowa, a nie podpowierzchniowa, ma zaledwie 140 metrów i pozwala na badanie w ciągu 1 sekundy. Jakbyśmy to spuścili do naszego szybu -kolokwialnie oczywiście mówiąc-, mamy badanie w zakresie około 10 sekund danego materiału. Potencjał jest olbrzymi. Już nie mówię o kwestiach takich, że w ogóle jeżeli mówimy o Księżycu, o kosmosie to osadnictwo czy budowanie baz będzie pod powierzchnią z racji bezpieczeństwa i różnych innych elementów. Już bada na przykład jedna z uczelni, bodajże AGH, koparkę do prac na Księżycu, czyli jak powinna wyglądać, na co powinna być odporna itd., itd. i jak nią sterować żeby można było właśnie kopać tunele i tworzyć to o czym mówię, czyli bazy pod ziemią. Kopalnia niemalże 1:1 pasuje do tego aby badać jak my się będziemy tam zachowywać? Czy tam będziemy mogli produkować żywność, czyli sadzić i pielęgnować rośliny, które dadzą nam produkty żywnościowe i szereg różnych elementów: zapylenia, oddziaływań promieniowania, naprawdę ten wachlarz jest bardzo, bardzo duży i na to też nam odpowiedzą dokładnie, jak myślę, naukowcy.
Centrum symulacji, o którym mówimy, to jest jedno, ale przecież nadal na stole leży propozycja Katowic i GZM-u żeby właśnie w Katowicach powstał ośrodek Europejskiej Agencji Kosmicznej. Czy ma pan jakieś wieści kiedy może być decyzja w tej sprawie?
Ta decyzja powinna być niemalże na dniach. Zakładaliśmy wszyscy, że będzie właśnie przed tym okresem urlopowym, czyli do końca czerwca. Wiem, że tam trwają prace, że Polska ma zaproponować ESA konkretne rozwiązanie, konkretne miejsce i ESA musi to potem sprawdzić i zaakceptować, bądź nie. Na pewno jesteśmy na shortliście jako miasto Katowice, ale nie tylko jako miasto Katowice bo występowaliśmy jako Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia i myśmy bardzo szeroki katalog zostawili możliwości, że to nie musi być konkretnie tutaj w sercu aglomeracji, to może być w każdej innej gminie na obszarze Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. My jesteśmy jako metropolia i jako miasta współpracujące ze sobą gotowi przygotować, bez względu gdzie to jest, pełną infrastrukturę do realizacji takiego laboratorium czy takiej jednostki krajowej ESA.
Skoro o przyszłościowych tematach mówimy to trwa realizacja pierwszego etapu hubu gamingowo-technologicznego Shaft K. Ostatnio pojawiła się informacja, że w przetargu na realizację drugiego etapu tej inwestycji najniższa oferta przekroczyła o ponad 164 miliony złotych kwotę, którą planowano przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Co to oznacza? Będzie ponowny przetarg? Czy trzeba będzie znaleźć dodatkowe pieniądze? Czy może trochę okroić ten drugi etap? Jak teraz to będzie wyglądać?
Tak, rzeczywiście po otworzeniu ofert taka sytuacja ma miejsce. Planowaliśmy, że ta inwestycja pochłonie około 250 + VAT milionów złotych. Okazało się, że jest 415 milionów złotych najniższa oferta, mniej więcej. Oczywiście teraz analizujemy czy jesteśmy w stanie cokolwiek okroić, czy pozwalają na to przepisy, bo przypomnę, że współfinansowane to jest ze środków unijnych. Natomiast mamy tutaj dobrą współpracę z panem marszałkiem Wojciechem Saługą, który też uważa, że ten projekt jest takim projektem nie tylko katowickim, ale przede wszystkim regionalnym. Zresztą to za jego decyzją te środki unijne pozyskaliśmy. Wspólnie też walczymy o kolejne środki na tę inwestycję, a więc niewykluczone, że uda nam się jeszcze jakieś pieniądze z Unii Europejskiej na ten projekt pozyskać, tym bardziej, że on też jest bardzo -mówiąc kolowialnie- seksi dla Unii Europejskiej, zwracają na to szczególną uwagę, bo jest to coś nowego, co idzie właśnie w te nowoczesne technologie. Będziemy musieli się zastanowić w jaki sposób tutaj pokierować tą inwestycją żeby jednak nie robić kroku do tyłu, ale jednak iść do przodu. Natomiast dzisiaj jednoznacznie nie mogę powiedzieć czy ten przetarg rozwiążemy, czy będziemy dalej realizowali tę inwestycję, mimo tych wyższych kosztów, ale niestety szukając źródła finansowania w innych możliwościach finansowania tego typu inwestycji.
Niedawno prezes odpowiedzialnej za hub gamingowo-technologiczny spółki kato.hub Wojciech Maroszek wskazał, że otwarcie pierwszego i drugiego etapu przewidziano na III i IV kwartał 2028 roku. Na razie tego terminu się państwo trzymają? Czy znak zapytania?
Tak, tego terminu się trzymamy, natomiast trzeba powiedzieć, że działamy w bardzo trudnej przestrzeni. Tam wiele różnych rzeczy wyskakuje w trakcie prac tych realizatorskich, budowlanych, no i może zawsze być, jak to przy tego typu inwestycjach, lekkie opóźnienie. Na razie brniemy do przodu raczej współpracując z wszystkimi, z którymi tylko można współpracować, od wojewódzkiej konserwator zabytków -i tu bardzo serdecznie dziękuję za bardzo dobrą współpracę i bardzo dobre patrzenie też na ten projekt-, bo chcemy ocalić dziedzictwo przemysłowe i kulturowe Górnego Śląska w postaci samej zabudowy starej kopalni, ale i również budować nowe inwestycje, które będą służyły kolejnym pokoleniom.
Prezydent Katowic Marcin Krupa był gościem Radia Katowice. Dziękuję bardzo.
Bardzo serdecznie dziękuję.
Zawsze jesteśmy w centrum wydarzeń. Dyskutujemy o problemach ważnych dla kraju i regionu. Zadajemy trudne pytania, zmierzamy do sedna sprawy. Wykładamy kawę na ławę.
