Trwa Tydzień Wzroku. Ma on szczególne znaczenie w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, które od ponad trzech dekad wykonuje zabiegi korekcji wad wzroku.
O tym, ilu pacjentom pomogli lekarze w stolicy województwa, rozmawiamy w porannej rozmowie z kierownik Pracowni Refrakcji dr n. med. Beatą Bubałą-Stachowicz. Dowiemy się także, jakie są pierwsze objawy chorób oczu, które powinny nas zaniepokoić i czy jesteśmy w stanie je rozpoznać u małych dzieci?
Trwa Tydzień Wzroku. Ma on szczególne znaczenie w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, które od ponad trzech dekad wykonuje zabiegi korekcji wad wzroku. https://t.co/opTB3ZEpze
— Radio Katowice SA (@radiokatowice) October 11, 2022
[Łukasz Łaskawiec] Wtorkowym gościem Radia Katowice jest doktor nauk medycznych Beata Bubała-Stachowicz, kierownik Pracowni Chirurgii Refrakcji Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Dzień dobry pani doktor.
Dzień dobry. Witam serdecznie. Dziękuję za zaproszenie panie redaktorze.
Pani doktor, spotykamy się tutaj aby porozmawiać o okulistyce, trwa bowiem Tydzień Wzroku, którego punktem kulminacyjnym będzie czwartkowy Światowy Dzień Wzroku. Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Katowicach od ponad 30 lat zajmuje się zabiegami korekcji wzroku i robiło to jako pierwszy ośrodek w Polsce, i piąty na świecie. Przez te wszystkie lata jesteśmy w stanie powiedzieć ilu pacjentom udało się pomóc?
Myślę, że nie jesteśmy w stanie powiedzieć, zliczyć tej liczby pacjentów. Troszeczkę poprawię, byliśmy jednym z pięciu ośrodków. Był właściwie taki zespół do badania nad chirurgią refrakcyjną. Wyznaczono pięć ośrodków na świecie, właściwie w Europie, bo niestety Amerykańska Akademia Leków nie zgodziła się na badania, i byliśmy jednym z tych pięciu ośrodków pierwszych na świecie.
Pani doktor a czym jest chirurgia refrakcyjna? To nie tylko laserowa korekcja wzroku.
Absolutnie. Chirurgia refrakcyjna to każdy zabieg, który zmienia nam refrakcję, czyli poprawia jakość widzenia. Jest chirurgia rogówki, twardówki, soczewki. Każda z tych metod poprawiająca nam widzenie, właściwie ostrość wzroku, jest chirurgią refrakcyjną.
Często osoby, które mają duże wady wzroku, ale też nawet te mniejsze, obawiają się takich zabiegów, boją się że im to nie pomoże a nawet pogorszy widzenie, ale gdyby tak było, to tych zabiegów nikt by przecież nie wykonywał.
Na pewno. Właśnie dlatego były prowadzone te wieloletnie badania w bardzo wielu ośrodkach na ogromnej liczbie osób, właśnie po to żeby zwiększyć bezpieczeństwo oraz komfort pacjenta, bo to też jest bardzo istotne. Właściwie, zawsze komfort przedkładamy nad wiele innych rzeczy. Pacjent oprócz tego, że ma dobrze widzieć ma się też dobrze czuć. Ma to mu poprawić komfort życia i po prostu ma być zadowolony.
Zgłaszają się też do państwa pacjenci, którym wada wzroku nie pomaga w karierze zawodowej. Jakie to są zawody?
Policja, wojsko, straż pożarna, piloci, są to grupy zawodowe, których pracownicy muszą mieć skorygowaną wadę refrakcji. Przy badaniach wstępnych do pracy są właściwie kierowani od razu do zrobienia zabiegu.
Czy te zabiegi są refundowane, czy trzeba wyłożyć pieniądze z własnego portfela?
W chwili obecnej, niestety, właściwie nigdzie na świecie, te zabiegi nie są refundowane. Tak naprawdę, są to zabiegi kosmetyczne, które pozwalają na to żebyśmy mogli sobie zdjąć okulary czy soczewki kontaktowe. Niektóre firmy, niektóre zakłady pracy, po porostu płacą pacjentom za te zabiegi.
Czy jest jakieś przeciwwskazanie do wykonania tego zabiegu? Czy wiek jest takim przeciwwskazaniem, czy wręcz przeciwnie nie staje się żadnym problemem?
Żadnych przeciwwskazań jeżeli chodzi o wiek. Nie możemy powiedzieć, że wiek jest przeciwwskazaniem. Oczywiście są choroby, które współistnieją z wiekiem, takie, jak: zaćma, zwyrodnienie brzeżne, ale przecież nie u każdej osoby, która jest w wieku około 60-70 lat, występują te choroby. Kiedyś, kiedy jeszcze wykonywaliśmy zabiegi operacji zaćmy zewnątrztorebkowe gdzie szyło się rąbek rogówki i występował często astygmatyzm pozabiegowy, to chirurgię refrakcyjną wykonywaliśmy u osób nawet powyżej 80 roku życia. Przeciwwskazań do zabiegu jest bardzo wiele i tutaj kluczową rzeczą do wykonania zabiegu jest dokładna kwalifikacja.
Pani doktor szpital zbadał ostatnio pacjentów, którzy kilkanaście lat temu przeszli ten zabieg. Jak oni się czują teraz?
Większość z nich rewelacyjnie. Trzeba było większość z nich zapraszać do nas ponieważ, chyba jak każdy z nas panie redaktorze, jeżeli się nic nie dzieje, jesteśmy zadowoleni, nie idziemy do lekarza. Badaniem zostali objęci pacjenci, którzy mieli zabieg wykonywany pomiędzy 2000-2002 rokiem. Robimy i jesteśmy w trakcie opisywania badań po 20 latach od zabiegów. Wielu z tych pacjentów w ogóle nie pamiętało, że miało wykonywany zabieg refrakcji i pokazując się raz na jakiś czas na nasze zaproszenie, byli naprawdę zdziwieni, że podjęcie takiej decyzji, tak ułatwiło im życie. Wielu z nich, tak naprawdę, funkcjonuje nie pamiętając o tym, że kiedyś nosili okulary. W przypadku mniejszych wad i średnich wad refrakcji do 6,5 dioptrii -objęliśmy pacjentów z krótkowzrocznością i astygmatyzmem krótkowzrocznym tymi badaniami- 96% pacjentów ma stabilną wadę refrakcji. W przypadku większych wad refrakcji jest już gorzej, ale wtedy operowaliśmy pacjentów również z wadami powyżej 10 dioptrii, nawet do 15 dioptrii.
Była inna technologia.
Myślę, że to były tak naprawdę próby badania. W tej chwili wiemy, że wady refrakcji powyżej 10 dioptrii nawracają. Nie jest to oczywiście nawrót wady rzędu takiego jak był, bo to jest 5 dioptrii, 4 dioptrie i ci pacjenci są również bardzo zadowoleni. Wiemy, że wysoka wada refrakcji, niestety, nawet jak zostanie skorygowana, to i tak częściowo ona wróci.
Pani doktor, chcę jeszcze zmienić nieco temat. Trwa rok szkolny, dzieci jeszcze uczą się w szkołach, ale nauczeni doświadczeniem z ostatnich dwóch lat, musimy być przygotowani na powrót nauki zdalnej a ta wiąże się z wielogodzinnym wpatrywaniem się w ekran komputera. Niestety, to może prowadzić do pogorszenia wzroku najmłodszych, o czym wiemy. Co powinno nas zaniepokoić i co jest szczególnie groźne w przypadku nierozpoznania u dzieci?
Tak naprawdę każda wada wzroku, każda choroba związana z oczami jest niepokojąca. W przypadku patrzenia się w komputer nasila się występowanie krótkowzroczności pozornej.
Czym jest krótkowzroczność pozorna? To znaczy, że oczy nas oszukują?
Tak, właściwie tak jest ponieważ napinając akomodację, patrząc do bliży, napinamy akomodację. Przy napięciu akomodacji występuje krótkowzroczność pozorna, która przy rozluźnieniu mięśnia, nie jest prawdą. U dzieci szczególnie i u bardzo młodych osób, kiedy te mięśnie są bardzo silne, żeby sprawdzić wadę refrakcji trzeba porazić mięsień rzęskowy, wykonuje się tzw. cykloplegię żeby sprawdzić jaka jest rzeczywista wada refrakcji. Różnice potrafią być ogromne nawet do 5, u dzieci nawet do 6 dioptrii.
Czyli rodzice myśląc, że dziecko potrzebuje pilnie okularów bo ma bardzo dużą wadę, okazuje się, że tej wady kompletnie nie ma.
Może tak być, ale może być na odwrót bo u dzieci często są plusy, które są niwelowane tym napięciem akomodacji, wychodzi tak naprawdę zerowa wada refrakcji, a po porażeniu mięśnia rzęskowego okazuje się, że dziecko ma plusy.
Jak często zgłaszamy się do okulisty?
Za rzadko.
A jak często powinniśmy? Co pół roku, co rok, co dwa?
W zależności od wieku. U dzieci, u których nie ma żadnych chorób, myślę że raz na dwa lata jest konieczność takiej wizyty. Dorośli raz w roku powinni przebadać się okulistycznie.
I tutaj musimy postawić kropkę. Czas naszej rozmowy dobiega końca. Moim i państwa gościem w Radiu Katowice była dziś doktor nauk medycznych Beata Bubała-Stachowicz, kierownik Pracowni Chirurgii Refrakcji Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Bardzo dziękuję za rozmowę.
Dziękuję bardzo.
Zawsze jesteśmy w centrum wydarzeń. Dyskutujemy o problemach ważnych dla kraju i regionu. Zadajemy trudne pytania, zmierzamy do sedna sprawy. Wykładamy kawę na ławę.
