Kiedy kolej wróci do Jastrzębia-Zdroju, największego w Europie miasta bez kolei?
Dlaczego Jastrzębie-Zdrój jest największą ofiarą nowego podziału pieniędzy dla samorządów przygotowanego przez Ministerstwo Finansów?
Z prezydentem Jastrzębia Zdroju Michałem Urgołem rozmawia Marcin Zasada.
Marcin Zasada, witam państwa. Michał Urgoł - prezydent Jastrzębia-Zdroju jest dziś z nami w studiu Radia Katowice. Dzień dobry panu.
Dzień dobry panie redaktorze, dzień dobry państwu.
To największe miasto bez kolei w Europie. To prawda czy półprawda?
To prawda. Do tej pory mówiliśmy, że jesteśmy największym miastem wykluczonym komunikacyjnie, jeżeli chodzi o kolej w Polsce. Ostatnio nam wyszło, że i w Europie.
Kiedy to się zmieni?
Wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują, że 2029 Kolej Plus…
Właśnie chciałem zapytać która to kolej?
Mówimy o Kolei Plus, czyli kolei podmiejskiej, tej którą mieszkańcy Jastrzębia-Zdroju będą dojeżdżali do Katowic na co dzień.
To wy będziecie już wtedy w metropolii trochę.
Tak, będziemy w metropolii i wtedy dzięki temu miasto ma szansę mniej się wyludniać lub przestać się wyludniać.
Takie są oczekiwania?
Jestem o tym przekonany. Spotykając się z młodzieżą słyszę jako pierwszy punkt…
Może zacznie się dopiero wyludniać jak ludzie będą mogli szybciej uciec z Jastrzębia?
Nie, będą mogli mieszkać w Jastrzębiu a pracować lub uczyć się w Katowicach.
Jest taka teoria. Natomiast ile z tego Jastrzębia do Katowic jak już ta kolej w końcu wróci?
Mniej niż godzinę, zapowiadają władze Kolei Plus.
Tak pytałem, która kolej bo pamiętam, że byliście nie dość największym miastem w Polsce -wtedy jeszcze w Polsce- bez kolei to jeszcze z najbardziej kuriozalną historią kolejową, awanturą pomiędzy PKP PLK i CPK o to kto zbuduje szybciej dworzec w Jastrzębiu.
Prościej byłoby wspólnie zbudować jeden dworzec bo te linie się nakładają.
Tak czy inaczej 2029…
Tak, tego się trzymamy. Pan minister był…
…pociąg wraca do Jastrzębia.
Pociąg wraca do Jastrzębia, minister na ostatniej wizycie roboczej bo był w terenie…
Minister Malepszak.
Minister Malepszak zapowiedział, że ten 29 jest niezagrożony. Projekty kończą się do połowy przyszłego roku i na początku 2027 roku mają ruszyć prace budowlane.
Panie prezydencie czy pan oglądał występ prezydenta Bytomia na sejmowej komisji? Chodziło -w największym skrócie- o finanse samorządów?
Tak, oglądałem to wystąpienie i podziwiam pana prezydenta Bytomia, że tak spokojnie do tego podszedł.
Tak spokojnie?
Tak. Chciałem tu podziękować panu prezydentowi, bo wystąpił w imieniu wszystkich samorządów, i przyłączam się w 100%. Ponad 10 tysięcy na mieszkańca Warszawy -w przeliczeniu- dochody, dla miasta Bytom 5 400, dla miasta Jastrzębie 5 600. Mamy takie same koszty utrzymania edukacji, takie same koszty utrzymania bieżące i takie same wydatki na inwestycje.
Wy jesteście, obok Bytomia, jeżeli chodzi o finanse przygotowane przez ministerstwo finansów, ten system finansowania samorządów przyszłoroczny, Bytom i Jastrzębie to są dwa miasta w województwie śląskim pod kreską.
Zgadza się, tak.
Bytom takie zero minus powiedzmy.
2 miliony Bytom, 22 miliony Jastrzębie-Zdrój w stosunku do tego roku. Wszystkie koszty rosną.
Ale pan mi nie musi tego tłumaczyć. Tylko dlaczego?
No cóż, nie rozumiemy tego. Korekta zamożności, która w zeszłym roku była dla miasta Jastrzębia przeliczona na ponad 70 milionów – o tyle mniej dostaliśmy w zeszłym roku.
Korekta zamożności. Proszę mi tylko wytłumaczyć to JSW?
Tak, oczywiście. Wyszło w ministerstwie, że jesteśmy bogatą gminą.
A nie jesteście?
Jeżeli nie umiemy spiąć budżetu i zastanawiamy się jak wypłacić pensje nauczycielom na początku przyszłego roku to nie jesteśmy.
Kredyt na przyszły rok?
Będziemy chyba zwiększali deficyt. Mamy nadzieję, że to się jeszcze... Do 15 listopada musimy spiąć ten budżet, więc planujemy emisję obligacji. Na tę chwilę taki jest kierunek.
Panie prezydencie wracając do tych 22 milionów. Skąd? Dlaczego właściwie?
W ciągu roku zmieniona jest ustawa obliczająca sposób dzielenia pieniędzy z PIT-u i CIT-u. W skrócie…
Ona jest nowa właściwie. Nowa znowu.
To, że Jastrzębska Spółka Węglowa była liczona jako ten podmiot, który jest w Jastrzębiu i w ten sposób były liczone dochody mieszkańców, teraz bierze się tylko tych, którzy pracują w JSW, więc rozdzielono to na te miasta, z których dojeżdżają mieszkańcy.
Ministerstwo tłumaczyło w zeszłym roku, właściwie w tym roku po zeszłym roku, że w zeszłym roku policzono was za dobrze, zbyt łaskawie.
Tak, tylko dlatego wspomniałem o tej korekcie zamożności. W zeszłym roku wyszło, że mamy bardzo duży ten udział w PIT-ie i CIT-ie, ale przekraczamy pewne wskaźniki i obcięto nam 70 milionów, ale nie protestowaliśmy bo rozumiemy, per saldo mieliśmy więcej w stosunku do roku 2024 i spięliśmy budżet. Nie było z tym problemu i planowaliśmy budżet na rok 2026 i dalej według tych przyrostów, które ostrożnie -RIO uważało, że zbyt ostrożnie-, a po tym komunikacie okazuje się, że zbyt duże te wydatki zaplanowaliśmy.
Rozumiem, że wy w jesteście w tej sytuacji, bo to jest nowość. To jest nowa sytuacja, nowy system finansowania samorządów, wycięto subwencję oświatową na przykład. Tak wtedy się zastanawiałem o co się będziecie kłócić, jak znika subwencja oświatowa?
O potrzeby wyrównawcze będziemy.
Rozumiem, nowy system. Czy to jest jeden z błędów takich właśnie na tym etapie wdrażania czegoś zupełnie nowego, nowego systemu? Czy jesteście w kontakcie z ministerstwem finansów, które wam tłumaczy gdzie tkwi błąd? Gdzie jest szczelina w tym Matrixie?
Oczywiście od samego początku jesteśmy w kontakcie z ministerstwem finansów i też próbujemy rozmawiać z tymi gminami, które są w podobnej sytuacji -wie pan, w kupie siła- żebyśmy wspólnie występowali do ministerstwa o to żeby jednak…
Gmin w Polsce jest niewiele w sumie i pytanie jaki jest klucz tego? Bo tam jakiś Elbląg, Włocławek, Iłowa, Bytom, Jastrzębie…
Krynica Morska.
Jaki jest klucz? Czy wszyscy popełniliście ten sam błąd przygotowując dokumentację dla ministerstwa?
Tu nie ma błędu po stronie samorządu. Akurat miasto Jastrzębie-Zdrój to jest sposób liczenia udziałów w PIT-ie i CIT-ie. To nie ma żadnego związku z jakimiś sprawozdaniami, które składa miasto Jastrzębie-Zdrój. Rozumiem, że w przypadku subwencji wyrównawczej mogą raporty składane przez miasta mieć związek.
Co to oznacza 22 miliony mniej w budżecie oprócz tego, że zaciągniecie kredyt?
Oznacza to najzwyczajniej w świecie cięcia inwestycji, które planowaliśmy na następne lata.
Czyli czego nie będzie w Jastrzębiu?
Wyremontujemy mniej dróg, nie wykonamy pewnych zadań. W tej chwili trwają te dyskusje, ale też zależy mi na tym żeby miasto się rozwijało, to my musimy uzbrajać tereny inwestycyjne, więc też będziemy szli w kierunku tego kredytu żeby jednak przyszłościowo miasto mogło się rozwijać.
Panie prezydencie czy pan dostał jakąś obietnicę, przyrzeczenie rewizji tego, co wam zaprojektowano na przyszły rok?
Nie, na razie takiej obietnicy czy przyrzeczenia nie dostaliśmy. Na razie tłumaczą nam w jaki sposób jest liczony ten udział w PIT-ie i CIT-ie i tak jak powiedziałem jesteśmy w kontakcie, próbujemy się umówić do ministerstwa z większą grupą prezydentów i burmistrzów, którzy są w podobnej sytuacji. Panie redaktorze więcej gmin jest w takiej sytuacji bo jeżeli biorąc pod uwagę wzrosty dochodów o wskaźnik inflacji, czyli nie tych, które mają mniej w stosunku do zeszłego roku, ale nie przekraczają 4,7%, to jest bardzo dużo, a była mowa o tym, że po pierwsze przynajmniej o wskaźnik inflacji będzie wzrost, a po drugie będzie ten system czytelny.
Była mowa kiedy minister Domański wprowadzał ten nowy system czy kiedy?
Tak i była mowa o tym, że to będzie przede wszystkim czytelne, proste i ułatwi planowanie na przyszłe lata. My nie wiemy jak planować przyszłe lata. Tak naprawdę nie wiemy dzisiaj na czym stoimy i czy będziemy mieli pieniądze na wynagrodzenia dla nauczycieli.
Jakie jest rozwiązanie? Jaki jest pański pomysł? Tak śladami prezydenta Bytomia na komisję następną?
Mam nadzieję, że ten głos prezydenta Bytomia wczoraj wybrzmiał, więc ja tutaj korzystając z pana anteny, go po prostu podbijam i oczywiście wybieramy się do ministerstwa, tak jak mówiłem, w większej grupie. Próbujemy się umówić. Od wczoraj trwają prezydentami innych miast.
Michał Urgoł – prezydent Jastrzębia-Zdroju był dziś z nami w Radiu Katowice. Dziękuję bardzo.
Bardzo dziękuję.
Miłego dnia, weekendu. Do zobaczenia i do usłyszenia.
Do usłyszenia.
Zawsze jesteśmy w centrum wydarzeń. Dyskutujemy o problemach ważnych dla kraju i regionu. Zadajemy trudne pytania, zmierzamy do sedna sprawy. Wykładamy kawę na ławę.
