Senat przyjął bez poprawek nowelizację ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego.
Zmiany wprowadzają m.in. osłony dla odchodzących z pracy górników i innych pracowników przedsiębiorstw górniczych. Teraz ustawa trafi do prezydenta. Na piątek zaplanowano w Katowicach spotkanie sygnatariuszy umowy społecznej z 2021 roku. Jakie są oczekiwania z nim związane.
— Bardzo jasny apel ze strony województwa śląskiego, kopalń, związkowców, pracowników oraz poparcie w Senacie dają szansę, że prezydent w miarę szybko podpisze tę ustawę — oceniła w Radiu Katowice Monika Rosa, posłanka Koalicji Obywatelskiej. W środę Senat przyjął nowelizację bez poprawek. — Wszyscy jesteśmy przygotowani na jej wdrożenie.
Przyjęta przez Sejm i Senat nowelizacja ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego wprowadza m.in. osłony dla odchodzących z pracy górników i innych pracowników przedsiębiorstw górniczych. Za jej przyjęciem bez poprawek głosowało 90 senatorów, przeciw 1, nikt nie wstrzymał się od głosu.
— Senat rzeczywiście był o wiele bardziej zgodny niż Sejm. W Sejmie posłowie Prawa i Sprawiedliwości wstrzymali się, posłowie Konfederacji również nie byli za tym projektem ustawy, a jest to bardzo ważna ustawa. Pewnie gdybym mówiła to tylko jako posłanka Koalicji Obywatelskiej, można by powiedzieć, że to jest takie polityczne stwierdzenie. Natomiast na tę ustawę czekali górnicy, związkowcy górniczy, czekały przedsiębiorstwa górnicze i samorząd terytorialny — mówiła Monika Rosa w rozmowie z Pawłem Nadrowskim.
Posłanka KO przypomniała, że wkrótce zamknięta zostanie kopalnia Bobrek w Bytomiu.
— Zamyka się nieco poza harmonogramem z racji tego, że nie ma tam możliwości bezpiecznego wydobywania węgla. Potrzebowała tej ustawy po to, aby móc takiego zamknięcia dokonać. Przed nami kolejne zamknięcia, łączenia kopalń wynikające z umowy społecznej. Jakąś formułę prawną trzeba zapewnić — tłumaczyła Monika Rosa.
W rozmowie z Radiem Katowice parlamentarzystka wskazała również, że samorządy chcą korzystać z terenów, które obecnie są we władaniu kopalń.
Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2026 roku.
W piątek rozmowy sygnatariuszy umowy społecznej. "To bardzo ważne spotkanie"
Na piątek w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim zaplanowano spotkanie sygnatariuszy umowy społecznej z 2021 roku. Z zapowiedzi wynika, że do Katowic przyjadą ministrowie aktywów państwowych, energii oraz klimatu i środowiska. W spotkaniu wezmą udział również prezesi spółek górniczych i energetycznych, a także związki zawodowe.
— To spotkanie jest bardzo ważne — oceniła w Radiu Katowice Monika Rosa przypominając, że jedno spotkanie w tej formule odbyło się już w Warszawie. — Rozmawiałam z przedstawicielami związków zawodowych, którym właśnie na takich formułach spotkań zależało. To jest rozmowa oczywiście o górnictwie, pracownikach, ale w ogóle o całym regionie i co wydarzy się z nim dalej. Poza firmami górniczymi mamy również okołogórnicze, w jaki sposób tereny pogórnicze są wykorzystane, ale też oczywiście co dalej i jaki jest pomysł na województwo śląskie — komentowała posłanka Koalicji Obywatelskiej.
Monika Rosa dodała, że istnieją również "kryzysy bieżące", którym jest zła kondycja finansowa Jastrzębskiej Spółki Węglowej.
Ustawa o statusie osoby najbliższej. "Do końca roku ta sprawa stanie na rządzie"
— Rozmawiałam z ministrą Kotulą. Mówiła, że do końca roku ta sprawa stanie na rządzie i zostanie zaakceptowana. Ufam, że tak się właśnie wydarzy — mówiła w Radiu Katowice Monika Rosa odpowiadając na pytanie kiedy opinia publiczna pozna zapisy projektu ustawy o statusie osoby najbliższej.
Posłanka Koalicji Obywatelskiej zadeklarowała, że Sejm jest gotowy, aby zająć się tymi zapisami.
— Jesteśmy gotowi. Projekt ustawy o związkach partnerskich składałam w Sejmie nie raz w poprzednich kadencjach. Nigdy nie miał szans przejścia. Mocno trzymam kciuki, aby w końcu się udało. Na to czekają przede wszystkim osoby w związkach jednopłciowych, ale też różnopłciowych, które z różnych powodów nie biorą ze sobą ślubu — mówiła Monika Rosa w Radiu Katowice.
Ustawa o języku śląskim. Drugie czytanie w Sejmie — wstępnie planowane na styczeń
Z informacji przekazanych w Radiu Katowice przez Monikę Rosę wynika, że najprawdopodobniej w styczniu 2026 roku w Sejmie odbędzie się drugie czytanie projektu ustawy o języku śląskim.
— Projekt zyskał pozytywną opinię komisji. Wstępnie, gdy rozmawiałam z marszałkami, w styczniu planowane jest drugie czytanie tego projektu ustawy w Sejmie. Nie mam wątpliwości, że Sejm poprze ten projekt ustawy, tak jak było to rok temu. Trafi do Senatu, Senat to poprze i trafi na biurko prezydenta. Tu już taką optymistką nie jestem — mówiła posłanka KO.
Monika Rosa oceniła, że szanse na podpisanie przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawy o języku śląskim są "naprawdę bardzo małe". Wskazała przy tym na październikową odmowę podpisania przez prezydenta ustawy o języku wilamowskim.
— To mnie oczywiście boli. Uważam jednak, że zawsze trzeba dokończyć temat, który się rozpoczęło. Dlatego chcemy doprowadzić temat do tego, aby trafił na biurko prezydenta. Chcemy też zawalczyć o to, żeby pieniądze zapisane w rezerwie budżetowej na przygotowanie nauczania języka śląskiego — niezależnie od decyzji prezydenta — trafiały do województwa, na uczelnie i wspierały rozwój tego języka — zapowiedziała Monika Rosa w Radiu Katowice.
Odmawiając podpisania ustawy o języku wilamowskim, Kancelaria Prezydenta tłumaczyła tę decyzję m.in. "uzasadnioną wątpliwością, czy regulacja została oparta na przesłankach merytorycznych, a nie wyłącznie natury symbolicznej lub politycznej".
Z posłanką Koalicji Obywatelskiej Moniką Rosą rozmawia Paweł Nadrowski.
Gościem Radia Katowice jest posłanka Koalicji Obywatelskiej Monika Rosa. Dzień dobry.
Dzień dobry państwu, dzień dobry panie redaktorze.
Senat bez poprawek przyjął wczoraj nowelizację ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Zmiany wprowadzają między innymi osłony dla odchodzących z pracy górników i innych pracowników przedsiębiorstw górniczych. Za przyjęciem ustawy bez poprawek głosowało 90 senatorów, jeden był przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu i teraz ustawa trafi do prezydenta. Trzeba przyznać, że Senat był dość zgodny w tej kwestii.
Senat rzeczywiście był o wiele bardziej zgodny niż Sejm. W Sejmie posłowie Prawa i Sprawiedliwości wstrzymali się, Konfederacji również nie byli za tym projektem ustawy, a jest to bardzo ważna ustawa. Pewnie gdybym mówiła to tylko jako posłanka Koalicji, można by powiedzieć, że to jest takie polityczne stwierdzenie, natomiast na tę ustawę czekali górnicy, związkowcy górniczy, czekały przedsiębiorstwa górnicze i czekał oczywiście samorząd terytorialny. Bo co daje ta ustawa? Po pierwsze za chwilę zamyka się kopalnia „Bobrek”. Zamyka się nieco poza harmonogramem z racji tego, że już nie ma tam możliwości bezpiecznego wydobywania węgla i potrzebowała tej ustawy po to aby móc takiego zamknięcia dokonać. Przed nami kolejne zamknięcia, łączenia kopalń wynikające z umowy społecznej. Jakąś formułę prawną trzeba zapewnić. Samorządy chcą korzystać z terenów, które obecnie są we władaniu kopalń, we władaniu Aktywów Państwowych i trzeci, najważniejszy element to są oczywiście pracownicy kopalń, górnicy którzy będą mieli prawo i do odpraw jednorazowych, ale także do urlopów górniczych i nie tylko osoby, które pracujące pod ziemią , mówiąc tak kolokwialnie, ale także pracownicy administracji, pracownicy zakładów górniczych różnego rodzaju. Kopalnie dostaną możliwość aby móc spokojnie ograniczać zatrudnienie, redukować to zatrudnienie ze spokojem społecznym i taką świadomością, że nikt nie będzie skrzywdzony.
Pozostał tylko podpis prezydenta. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2026 roku. Wierzy pani, że uda się wszystko na czas?
Tutaj oczywiście jest dużo po stronie prezydenta, natomiast myślę że bardzo jasny apel ze strony województwa śląskiego, ze strony i kopalń, i związkowców i pracowników, i tez duże poparcie w Senacie, praktycznie jednogłośne, daje szanse, że prezydent w miarę szybko tę ustawę podpisze i ona stanie się faktem. Wszyscy jesteśmy przygotowani na jej wdrożenie. To nie jest tak, że czekaliśmy aż stanie się projekt, aż zostanie przegłosowany, tylko spółki górnicze, wszyscy tutaj mamy taką gotowość do tego żeby tę ustawę wdrażać.
Tymczasem na jutro w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach zaplanowane jest spotkanie sygnatariuszy umowy społecznej z 2021 roku. Mają przyjechać ministrowe aktywów państwowych, energii oraz klimatu i środowiska. W spotkaniu wezmą też udział prezesi spółek górniczych i energetycznych oraz związki zawodowe. Wśród tematów: możliwości ratowania JSW i realizacja umowy społecznej oraz rola węgla w miksie energetycznym. Dodajmy, że tego samego dnia związkowcy z JSW zapowiadają pikietę przed siedzibą ministerstwa energii w Katowicach. Jakie są pani oczekiwania wobec tych rozmów?
Po pierwsze ta ustawa, o której mówiliśmy, jest elementem umowy społecznej. Ona z niej po prostu jednoznacznie wynika. Harmonogram zamykania kopalń, łączenia, to wszystko wynika z umowy społecznej. Także kwestia zabezpieczenia pracowników wynika z umowy społecznej. To jest jakby kolejny krok, realizacja, w kierunku transformacji sprawiedliwej, nie takiej po łebkach, jak czasem bywają takie formy transformacji w regionach czy zamykania górnictwa. Natomiast to spotkanie jest bardzo ważne. Jedna formuła takiego spotkania odbyła się już w Warszawie. Rozmawiałam z przedstawicielami związków zawodowych, którym właśnie na takich formułach spotkań zależało, bo to jest rozmowa oczywiście o górnictwie, o pracownikach, ale w ogóle o całym regionie, co z tym regionem wydarzy się dalej? Poza firmami górniczymi mamy także firmy okołogórnicze. Mamy kwestię w jaki sposób tereny pogórnicze są wykorzystywane. Te całe aktywa, które mamy na Śląsku, ale też oczywiście, co dalej, jaki mamy pomysł na województwo śląskie. Oczywiście mamy kryzysy bieżące, tym bieżącym kryzysem jest Jastrzębska Spółka Węglowa i takie wyjście trochę do przodu, co dalej? Ta przyjęta ustawa górnicza daje JSW możliwość również i o to była jakaś batalia, dlaczego przesuwał się czas pisania tego projektu ustawy, żeby pracownicy JSW, która nie jest w umowie społecznej, zostali podciągnęci również pod ten projekt ustawy, a drugi element to jest w jaki sposób realizować umowę społeczną, która została zawarta te parę lat temu.
Tymczasem, zmieniając temat, prezydenci Katowic, marszałek województwa śląskiego i przewodniczący Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii wystąpili do premiera z oficjalną propozycją ulokowania nowego Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Dodatkowo do szefa rządu pani posłanka skierowała swoją interpelację w tym temacie. Jakie argumenty przemawiają za taką ewentualną decyzją o utworzeniu tej siedziby właśnie tutaj?
Nowy temat i powiązany z poprzednim. Oczywiście region przechodzi transformację i potrzebuje nowych pomysłów na rozwój, potrzebuje nowych innowacji, nowych miejsc, które będą generowały nowe miejsca pracy i nowe technologie, będą przyciągały ludzi. Wiemy, że województwo ulega depopulacji, że jakby coraz bardziej miasta pozbywają się w jakimś sensie osób młodych, nawet studenci nie zawsze chcą tutaj zostawać do dalszej pracy. Co mamy? Mamy bardzo dobrze zorganizowany samorząd. Metropolia jest naprawdę dobrze działająca, współpraca z miastem Katowice, z województwem i z marszałkiem, to jest taki wspólnie, idący w jednym kierunku - „musimy się dalej rozwijać”. Drugi element, mamy bardzo dobrą bazę naukową. Bardzo dobrą politechnikę i uczelnie, i też na politechnice kierunek studiów, który bardzo dobrze się rozwija, związany właśnie z technologiami kosmicznymi. Mamy tutaj firmy, które tworzą satelity, które są związane z technologiami kosmicznymi. Mamy fantastyczną kulturę pracy technicznej związanej właśnie między innymi z tym jak bardzo przemysłowy jest to region. Mamy bardzo dobrą bazę edukacyjną i komunikację nie tylko drogową, ale także bliskość lotnisk polskich i międzynarodowych, to są ogromne atuty, które mówią o tym, że tutaj naprawdę możemy stworzyć bardzo dobrej jakości takie miejsce. A co nam to da? Oczywiście nowe miejsca pracy, rozwój technologii, nowy pomysł na region i to żeby przyciągać tutaj mieszkańców. Jest o co powalczyć!
Jest już może jakaś odpowiedź na interpelację?
Jeszcze nie ma. Jest to interpelacja nie tylko moja, ale także podpisali ją posłowie koalicji rządzącej z różnych partii z całego województwa, bo wszyscy wiemy czego chcemy, jaki jest cel. Trzeba walczyć o te rzeczy. Starają się o to również inne miasta, inne województwa. Natomiast ja uważam, że my oczywiście naszą ofertę mamy najbogatszą.
Pod koniec listopada Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że państwa członkowskie mają obowiązek uznawać małżeństwa dwojga obywateli Unii Europejskiej tej samej płci legalnie zawarte w innym państwie członkowskim. Rzecznik rządu Adam Szłapka mówił, że wyrok TSUE nie oznacza, że Polska musi zmieniać prawo, ale jakie kroki w związku z tym orzeczeniem musi zrealizować jako kraj?
Wytyczne co do realizacji wyroku TSUE jest to temat, który jest postawiony na rządzie i kontynuowany przez panią ministrę Kotulę, więc takie decyzje konkretne dopiero przed nami. Ja uważam, że oczywiście powinniśmy wdrożyć wyrok trybunału. Jest to dość logiczne żeby osoby w związkach jednopłciowych miały możliwość posiadania takich samych praw, jak nabyły za granicą, także w Polsce. Natomiast wydaje się rzeczą kluczową będzie tak naprawdę ustawa o związkach partnerskich czy też o osobie bliskiej…
O statusie osoby najbliższej.
Myślę, że to jest kwestia wtórna w jaki sposób to nazwiemy. W Polsce żyje około 2 milionów obywateli i obywatelek ze społeczności LGBT i są to osoby, które pracują, płacą podatki, tworzą rodziny, kochają się. Nie ma żadnego powodu żeby nie miały możliwości czuć się bezpiecznie i w pełni obywatelami kraju w którym żyją.
Właśnie, a co z tą ustawą o statusie osoby najbliższej? Kiedy zobaczymy ten projekt na piśmie?
Jak rozmawiałam z panią ministra Kotulą mówiła, że do końca roku ta sprawa stanie na rządzie i zostanie zaakceptowana, i ufam że tak się właśnie wydarzy. My w Sejmie jesteśmy gotowi. Ja projekt ustawy o związkach partnerskich składałam już nie raz w poprzednich kadencjach, nigdy nie miał szansy przejścia, dlatego tak mocno trzymam kciuki żeby w końcu się udało, bo na to czekają oczywiście przede wszystkim osoby w związkach jednopłciowych, ale także osoby w związkach różnopłciowych, które z różnych powodów nie biorą ze sobą ślubu.
A co dalej z ustawą o języku śląskim? W drugiej połowie listopada zajmowała się nią sejmowa Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych.
Ten projekt zyskał pozytywną opinię komisji. Wstępnie, gdy rozmawiałam z marszałkami, w styczniu planowane jest drugie czytanie tego projektu ustawy w Sejmie. Nie mam wątpliwości, że Sejm poprze ten projekt ustawy, tak jak to było rok temu. Trafi on do Senatu, Senat poprze i trafi na biurko prezydenta. I tu już taką optymistką nie jestem.
Myśli pani, że podpisze czy nie podpisze?
Myślę, że po tym co zrobił z językiem wilanowskim, nasze szanse są naprawdę bardzo małe. To mnie oczywiście boli, natomiast uważam, że zawsze trzeba dokończyć temat, który się rozpoczęło, więc chcemy doprowadzić temat do tego żeby trafił na biurko prezydenta, ale też zawalczyć o to żeby pieniądze, które są zapisane w budżecie, w rezerwie jako te na przygotowanie nauczania języka śląskiego, niezależnie od decyzji prezydenta, trafiały tutaj do województwa, na uczelnie, wspierały rozwój tego języka.
Monika Rosa posłanka Koalicji Obywatelskiej była gościem Radia Katowice. Dziękuję.
Bardzo dziękuję.
Zawsze jesteśmy w centrum wydarzeń. Dyskutujemy o problemach ważnych dla kraju i regionu. Zadajemy trudne pytania, zmierzamy do sedna sprawy. Wykładamy kawę na ławę.
