W województwie śląskim trwają kontrole schronów. W pierwszej połowie listopada poinformowano, że spośród 1236 takich obiektów sprawdzono już 860. Czy w ciągu miesiąca ta liczba znacząco się zmieniła? Zapytamy o to naszego porannego gościa. Będzie nim wojewoda śląski Marek Wójcik.
Porozmawiamy również o planowanych nowych inwestycjach, takich jak budowa schronu w Szpitalu Specjalistycznym w Chorzowie oraz miejsca podziemnego ukrycia w Zagłębiowskim Szpitalu Klinicznym w Czeladzi. Zapytamy również czy w ocenie wojewody procedowana nowelizacja ustawy o funkcjonowaniu górnictwa uspokoi nastroje górników.
— To była oczekiwana nowelizacja — mówił w Radiu Katowice wojewoda śląski Marek Wójcik komentując nowelizację ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. — Rzeczywiście wielu górników zdaje sobie sprawę w jakiej sytuacji jest branża. Wiedzą, że niektóre kopalnie właściwie dobrnęły do kresu swoich możliwości eksploatacyjnych, w związku z czym czekali na sensowną ofertę związaną z różnego rodzaju świadczeniami osłonowymi, kiedy chcieliby odejść z pracy — dodaje dzisiejszy gość rozgłośni.
Senacka komisja gospodarki nie wniosła w poniedziałek poprawek do nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Przewiduje ona między innymi, że spółki górnicze będą mogły samodzielnie likwidować kopalnie. Wojewoda śląski wskazał, że ustawa jest ważna również dla funkcjonujących przedsiębiorstw górniczych.
— Część pracowników będzie po prostu zmieniała zakład, przedsiębiorstwo górnicze na takie, które w dalszym ciągu będzie prowadziło eksploatację. Chodzi o to, żeby tam przygotować również miejsca pracy — mówił Marek Wójcik w rozmowie z Pawłem Nadrowskim.
— To co jest nowe w tej ustawie to to, że ze środków rządowych, z tego wsparcia, będą mogli skorzystać nie tylko przedsiębiorcy górniczy likwidowani, ale także przedsiębiorstwa górnicze, które w dalszym ciągu prowadzą wydobycie — dodał wojewoda śląski.
Marek Wójcik wyraził przekonanie, że prezydent Karol Nawrocki podpisze nowelizacje ustawy, która miałaby wejść w życie 1 stycznia 2026 roku.
— Pan prezydent zapowiadał w Katowicach, że tę ustawę podpisze. Nie wyobrażam sobie innego scenariusza. Niestety jest tak, że pan prezydent trochę nas przyzwyczaił do sytuacji, kiedy te weta rozdziela równo, jeśli chodzi o ustawy. To też budziło jakieś niepokoje ze strony górników. Sam widziałem po moich wpisach na Facebooku, gdzie osoby związane z górnictwem też zadawały mi pytanie, co jeśli prezydent nie podpisze. Wydaje mi się, że ten kierunek jest tutaj oczywisty — stwierdził gość Radia Katowice.
Monitorowanie infrastruktury kolejowej. „Tereny kolejowe w woj. śląskim to 2 tys. kilometrów”
Marek Wójcik przypomniał na antenie Radia Katowice, że od kilku tygodni trwa operacja wojskowa "Horyzont", która polega na wojskowych działaniach wspierających służby cywilne w ochronie infrastruktury krytycznej. To reakcja na akt rosyjskiej dywersji z połowy listopada, kiedy na tracie kolejowej Warszawa-Lublin w miejscowości Mika w woj. mazowieckim eksplozja zniszczyła tor kolejowy. W innym miejscu niedaleko Puław pociąg, w którym było blisko 500 pasażerów, musiał nagle hamować z powodu uszkodzonej linii kolejowej. W związku z tymi zdarzeniami Polska wystosowała wniosek o czerwoną notę Interpolu wobec dwóch obywateli Ukrainy, Jewhenija I. i Ołeksandra K., którzy są podejrzani o dywersję na zlecenie wywiadu Federacji Rosyjskiej.
— Obszary kolejowe są pod specjalnym nadzorem. Od kilku tygodni, po tym akcie dywersji, realizowane są wspólne operacje. Zarówno SOK-u, który ma uprawnienia, żeby poruszać się, sprawdzać tereny kolejowe, ale jest on wspierany również przez policję, wojsko. Kierowani są żołnierze i funkcjonariusze, wykorzystujemy też wojskowe drony, żeby monitorować co dzieje się na terenach kolejowych i zminimalizować ryzyko różnego rodzaju aktów sabotażu, dywersji. Również przewoźnicy — między innymi Koleje Śląskie — zaostrzyły procedury bezpieczeństwa aby wykluczyć sytuację, gdzie doszłoby do jakiegoś zdarzenia na terenie naszego regionu — mówił w Radiu Katowice wojewoda śląski.
Marek Wójcik zaapelował, aby zgłaszać pod numerem 112 wszystkie niewłaściwe sytuacje.
— Wtedy operatorzy przekażą takie zgłoszenie do innych służb. W Komendzie Wojewódzkiej Policji uruchomiono centrum operacyjne, które przyjmuje tego typu zgłoszenia i kieruje odpowiednie służby w takie wskazane miejsca do sprawdzenia informacji mieszkańców — mówił wojewoda śląski.
— Ważne jest abyśmy pamiętali, że tereny kolejowe w województwie śląskim to 2 tysiące kilometrów. To ogromny obszar. Abyśmy niepotrzebnie nie alarmowali służb, po prostu nie chodźmy po terenach kolejowych. Warto przypomnieć, że zgodnie z przepisami, tereny kolejowe są co do zasady objęte zakazem wstępu. Jakieś niepotrzebne wycieczki, robienie zdjęć, kręcenie filmów może niepotrzebnie alarmować służby, odrywać je od innych zgłoszeń, a z drugiej strony spowodować, że my też będziemy mieli nieprzyjemności — dodał Marek Wójcik.
Nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej
Wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział, że w przyszłym roku planowana jest nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Dzięki niej mają być realizowane programy wieloletnie związane z obronnością.
— Żeby były wieloletnie plany inwestycyjne, czy jakiekolwiek inne zakupowe, wykraczające poza granice jednego roku. Czyli program nie będzie jednoroczny, tylko będzie pięcioletni. Trudno jest robić poważną inwestycję ze wszystkimi pozwoleniami, uzyskanie środków, decyzje, rozdysponowanie, przetargi. Wszystko zajmuje czas, więc jestem za tym, żeby były programy wieloletnie — mówił Władysław Kosiniak-Kamysz w trakcie poniedziałkowej konferencji w Krakowie.
Wojewoda śląski przyznał na antenie Radia Katowice, że takie zmiany są potrzebne. Wskazał przy tym na podejmowane w tym roku zadania, na które wojewoda przydzielił dotacje, a w praktyce realizują je samorządy i podmioty ochrony ludności.
— Te wszystkie zadania muszą być rozliczone do końca roku na etapie, na którym są. Jeśli jest to inwestycja budowlana, to w tym roku musi być zrobiona ekspertyza bądź projekt budowlany, natomiast kolejnym etapem w przyszłym roku jest rozpoczęcie prac budowlanych. To utrudnia prowadzenie tego typu inwestycji, jeśli mówimy o budowie schronów, różnego rodzaju obiektów magazynowych, które mają bezpośredni związek z naszym bezpieczeństwem. Pięcioletni horyzont czasu jest lepszy, ponieważ pozwala w lepszy sposób zaplanować proces inwestycyjny i proces rozliczenia — stwierdził Marek Wójcik.
Gościem Radia Katowice jest wojewoda śląski Marek Wójcik. Dzień dobry.
Dzień dobry.
Senacka Komisja Gospodarki nie wniosła wczoraj poprawek do nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Przypomnijmy państwu, że zapisy przewidują, że spółki górnicze będą mogły samodzielnie likwidować kopalnie a odprawami będą objęci nie tylko pracownicy PGG, Południowego Koncernu Węglowego i Węglokoksu Kraj, ale też m.in. JSW. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia. Panie wojewodo czy ta nowelizacja uspokoi nastroje górników?
To była oczekiwana nowelizacja. Rzeczywiście wielu górników zdaje sobie sprawę w jakiej sytuacji jest branża. Wiedzą o tym, że niektóre kopalnie już właściwie dobrnęły do kresu swoich możliwości eksploatacyjnych, w związku z czym czekali na sensowną ofertę związaną z różnego rodzaju świadczeniami osłonowymi, wtedy kiedy chcieliby odejść z pracy. Zgodnie z szacunkami, które były przeprowadzone przed skierowaniem projektu do Sejmu, ponad 8 tysięcy osób być może będzie zainteresowane skorzystaniem z tego programu osłonowego. Ta ustawa jest również ważna dla funkcjonujących przedsiębiorstw górniczych, dlatego że część z pracowników będzie po prostu zmieniała zakład, będzie zmieniała przedsiębiorstwo górnicze na takie, które będzie w dalszym ciągu prowadziło eksploatację i chodzi o to żeby tam przygotować również miejsca pracy. To co jest nowe w tej ustawie to, to że ze środków rządowych, z tego wsparcia, będą mogli skorzystać nie tylko przedsiębiorcy górniczy likwidowani, ale także przedsiębiorstwa górnicze, te które w dalszym ciągu prowadzą wydobycie.
W Pana opinii prezydent podpisze tę nowelizację?
Myślę, że tak. To pan prezydent zapowiadał w Katowicach, że tę ustawę podpisze. Ja sobie też nie wyobrażam innego scenariusza. Niestety jest tak, że pan prezydent nas przyzwyczaił trochę do takiej sytuacji, w której te weta rzeczywiście rozdziela równo, jeżeli chodzi o ustawy. To też budziło jakieś obawy ze strony górników. Ja sam widziałem po jakiś moich wpisach na Facebooku, gdzie osoby związane z górnictwem też zadawały mi pytanie: „A co jeśli prezydent nie podpisze?”. Natomiast wydaje mi się, że tutaj ten kierunek od samego początku był oczywisty.
Tymczasem wniosek o czerwoną notę Interpolu dla dwóch Ukraińców podejrzanych o dywersję w Polsce. Przypomnimy, że chodzi o zdarzenia z połowy listopada na trasie kolejowej Warszawa – Lublin, kiedy między innymi w miejscowości Mika na Mazowszu eksplozja zniszczyła tor kolejowy. Tutaj moje pytanie: czy infrastruktura kolejowa w województwie śląskim jest dobrze strzeżona? W regionie to ponad 2 tysiące kilometrów.
Ale po pierwsze musimy mówić o tym, że to są zlecenia ze strony rosyjskich służb specjalnych -rzeczywiście jeśli chodzi o osoby, które mają obywatelstwo ukraińskie, czasem też mają obywatelstwo rosyjskie, to wynika tak naprawdę ze specyfiki i z tych ostatnich 30 lat funkcjonowania Ukrainy-, te osoby działały na zlecenie służb specjalnych Rosji, więc tutaj żeby nie było żadnych niedomówień.
Warto podkreślić jak najbardziej.
Rzeczywiście obszary kolejowe są pod specjalnym nadzorem. Akurat od kilku tygodni, po tym akcie dywersji, realizowane są takie wspólne operacje zarówno SOK-u, który ma uprawienia do tego żeby poruszać się, sprawdzać i kontrolować tereny kolejowe, ale SOK jest wspierany przez policję i wspierany również przez wojsko. Do tych wspólnych działań kierowani są żołnierze i funkcjonariusze, ale wykorzystujemy także wojskowe drony, po to żeby monitorować to co się dzieje na terenach kolejowych i zminimalizować ryzyko różnego rodzaju aktów sabotażu i dywersji. Również przewoźnicy, m.in. Koleje Śląskie też zaostrzyły wszystkie swoje procedury bezpieczeństwa, po to żeby wykluczyć taką sytuację gdzie doszłoby do jakiegoś zdarzenia na terenie naszego regionu.
A czy jako mieszkańcy regionu musimy o czymś pamiętać? Na pewno podstawowa zasada, widzimy coś niepokojącego – reagujemy i zgłaszamy.
Oczywiście, to jest podstawową zasadą w takich czasach kiedy wszyscy obawiamy się o bezpieczeństwo. Jeśli coś dzieje się niewłaściwego dzwonimy na numer 112, zgłaszamy to, wtedy operatorzy przekażą takie zgłoszenie do innych służb. W Komendzie Wojewódzkiej Policji uruchomiono centrum operacyjne, które przyjmuje tego typu zgłoszenia i kieruje odpowiednie służby w takie wskazane miejsca do sprawdzania tych informacji od mieszkańców, ale ważne jest też to żebyśmy pamiętali, że tereny kolejowe tylko w województwie śląskim to jest 2 tysiące kilometrów, to jest ogromny obszar, więc po to żebyśmy niepotrzebnie nie alarmowali służb, po prostu nie chodźmy po terenach kolejowych. Zresztą warto przypomnieć o tym, że zgodnie z przepisami tereny kolejowe są, co do zasady, objęte zakazem wstępu natomiast w tej sytuacji, w której jesteśmy, jakieś niepotrzebne wycieczki, jakieś robienie zdjęć, kręcenie filmów może niepotrzebnie alarmować służby, odrywać je od innych zgłoszeń, a z drugiej strony też spowodować, że my też będziemy mieli jakieś nieprzyjemności.
W tym roku w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej województwo śląskie otrzymało 530 milionów złotych. Część z tych pieniędzy trafiła do samorządów na ekspertyzy, dzięki którym wiadomo jak należy przygotować schrony. Miesiąc temu w Radiu Katowice mówił pan, że w regionie jest 1236 takich obiektów a zweryfikowanych zostało już 860. Czy te dane w przeciągu miesiąca znacznie się zmieniły?
Tak, te liczby rosną. Dlatego, że z jednej strony jest coraz więcej weryfikacji, a z drugiej strony właściciele i administratorzy różnego rodzaju budynków też mają coraz większą świadomość i zgłaszają kolejne obiekty, które przed wejściem w życie ustawy -przypomnę, że to był 1 stycznia tego roku- pełniły funkcję schronów. Dziś takich obiektów w województwie śląskim zgłoszonych mamy około 1350, i z tych obiektów około 1100 zostało już zweryfikowanych przez Państwową Straż Pożarną i są weryfikowane również przez nadzór budowlany. Ta weryfikacja ma pokazać ile obiektów, które z nich spełniają współczesne normy techniczne dla schronów i które z nich będą się nadawały w przyszłości do jakiś prac modernizacyjnych. Właśnie na te prace modernizacyjne związane na przykład ze zmianą wyposażenia takiego schronu, na przykład zmianą drzwi, bądź też na przykład stworzeniem dodatkowych wyjść ewakuacyjnych poza strefę spodziewanego zagruzowania, na tego typu prace również będziemy udzielali dotacji z rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, po to żeby jak najwięcej takich obiektów w województwie śląskim funkcjonowało.
No właśnie już niektóre obiekty przygotowują miejsca ochrony. W Szpitalu Specjalistycznym w Chorzowie powstanie nowy schron dla co najmniej 300 osób i miejsce doraźnego schronienia dla kolejnych 600. Z kolei podziemne ukrycie w Zagłębiowskim Szpitalu Klinicznym w Czeladzi ma pomieścić około 800 osób. Dodajmy, że w obu przypadkach to będą takie miejsca podwójnego zastosowania.
Tak jest. Zależy nam na tym żeby to nie były przestrzenie, które będą stały puste. Na co dzień będą to przestrzenie wykorzystywane na potrzeby szpitala, czyli w jednym i drugim przypadku to będą szatnie, to będą jakieś pomieszczenia gospodarcze, jakiś magazyn drobnych rzeczy, które się da łatwo usunąć, natomiast w sytuacji zagrożenia po prostu ten obiekt będzie przygotowany do przyjęcia osób. Te dwa obiekty mają dość dużą powierzchnię. Szacunki, które podajemy, jeżeli chodzi o liczbę osób dla których te obie budowle ochronne będą przystosowane, to są szacunki które uwzględniają również pacjentów, czyli tak naprawdę osoby które są leżące, w związku z czym zakładamy ustawienie łóżek, co też wpływa na pojemność tych pomieszczeń. Szpital Specjalistyczny w Chorzowie to jest zupełnie nowy obiekt, dlatego że po prostu powstaje nowy oddział. W przypadku szpitala w Czeladzi, co warto zauważyć, to jest szpital który był budynek budowany w 1958 roku i w szpitalu znajdują się dwie podziemne kondygnacje, które do tej pory nie były używane. Dzięki środkom z rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej przygotujemy miejsce ukrycia, ale także na potrzeby szpitala udostępnimy te dwie podziemne kondygnacje.
Wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował wczoraj, że w przyszłym roku planowana jest nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej, dzięki czemu realizowane będą programy wieloletnie związane z obroną cywilną na przykład budową schronów, czyli program nie będzie jednoroczny a pięcioletni. Czy te zmiany są potrzebne?
Tak jest, dlatego że działania, które podejmowaliśmy w tym roku, wszystkie zadania które realizujemy -ja przydzielam dotacje na te zadania, ale w praktyce realizują je samorządy i podmioty ochrony ludności- muszą być rozliczone do końca roku na tym etapie na którym są, więc jeżeli to jest inwestycja budowlana to na przykład w tym roku musi być zrobiona ekspertyza, bądź projekt budowlany, natomiast w przyszłym roku kolejnym etapem jest rozpoczęcie prac budowlanych. To utrudnia prowadzenie tego typu inwestycji, jeżeli mówimy rzeczywiście o budowie schronów, budowie różnego rodzaju obiektów magazynowych, takich które mają bezpośredni związek z naszym bezpieczeństwem. To wtedy ten pięcioletni horyzont czasu jest lepszy, dlatego że pozwala w lepszy sposób zaplanować proces inwestycyjny i później rozliczania.
Tutaj musimy postawić kropkę bo czas nas dopadł. Wojewoda śląski Marek Wójcik był gościem Radia Katowice. Dziękuję.
Dziękuję bardzo.
Zawsze jesteśmy w centrum wydarzeń. Dyskutujemy o problemach ważnych dla kraju i regionu. Zadajemy trudne pytania, zmierzamy do sedna sprawy. Wykładamy kawę na ławę.
