Piersi królowej utoczone z drewna | wystawa zbiorowa
wernisaż: 06.09 (sobota), godz. 19:00
- Udział biorą: Iwona Demko, Dorota Hadrian, Sidsel Meineche Hansen & Therese Henningsen, Agata Jarosławiec, Agata Konarska & Izabela Sitarska, Claudia Lomoschitz, Kateryna Lysovenko, Monika Mamzeta, Kristina Melnik, Oliwer Okręglicki, Katarzyna Perlak, Maria Plucińska, Ala Savashevich, Milena Soporowska, Małgorzata Szandała, Mariya Vasilyeva, Karo Zacharski, Agata Zbylut
- Kuratorki: Agata Cukierska, Katarzyna Kalina
- Współpraca kuratorska: Sylwester Piechura
- Koordynacja: Agata Gomolińska-Senczenko
- Partnerstwo: Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Sosnowieckie Stowarzyszenie Amazonek „Życie”, Stowarzyszenie Wspólnota Amazonek „Ostoja” w Bytomiu, Teatr Tańca i Ruchu Rozbark
- Sponsor: „Proen” Gliwice Sp. z o.o.
- Patronat medialny: Magazyn Szum, Notes na 6 Tygodni, Radio Katowice, Śląska Opinia
- Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
wartość dofinansowania: 216 030 zł
całkowita wartość zadania: 273 130 zł
data zawarcia umowy: 07.04.2025 r.
Ręce królowej posmarowane smalcem
Uszy królowej pozatykane watą
W ustach królowej sztuczna szczęka z gipsu
Piersi królowej utoczone z drewna
…
Stanisław Grochowiak, „Piersi królowej utoczone z drewna” z tomu „Rozbieranie do snu”
Ikonografia świętej Agaty stanowi jedno z najbardziej wyrazistych i jednocześnie ambiwalentnych przedstawień kobiecego ciała w tradycji chrześcijańskiej.
Ukazywana jest w towarzystwie okaleczających ją oprawców, lub – zdecydowanie częściej – z atrybutem w formie odciętych piersi niesionych na tacy. Od średniowiecza po czasy współczesne figura świętej męczennicy prezentuje napięcie między cielesnym cierpieniem a duchowym wyniesieniem, między przemocą a świętością, między kobiecością a jej radykalnym przekroczeniem. W centrum tej symboliki znajdują się piersi, jako znak płci, źródło życia, obiekt pragnienia i przyjemności, a zarazem miejsce strachu i bólu, egzekwowania władzy, kary i kontroli.
W tradycyjnej hagiografii męczeństwo św. Agaty funkcjonuje jako potwierdzenie duchowej siły kobiety, która nie ulega pokusie i pozostaje wierna Chrystusowi, mimo fizycznej tortury.
Projekt „Piersi królowej utoczone z drewna” stanowi krytyczną analizę dotychczasowej recepcji postaci świętej Agaty. Jej legenda zostaje potraktowana jako materiał do interpretacji mechanizmów kulturowej kontroli nad kobiecym ciałem w społeczeństwie fallocentrycznym. Kobiece piersi, jako symbol seksualności, macierzyństwa, ale też ofiary i defeminizacji, odgrywają kluczową rolę w tej opowieści. Motyw ich amputacji staje się radykalnym gestem odebrania kobiecości, ale również, paradoksalnie, przekształcenia jej w postać ponadpłciową, dostępną zbawieniu.
Zaproszone do projektu artystki i artyści rozkładają legendę na czynniki pierwsze, analizują złożone wątki związane z męczeństwem Agaty: od symboliki piersi, przez wszystkie etapy jej tortur, zagadnienie przymusowej seksualizacji świętych męczenniczek, aż po współczesne tropy związane z niebinarnością, cielesnością, duchowością.
W wystawie „Piersi królowej utoczone z drewna” legenda świętej zostaje odczytana na nowo za pomocą narzędzi jakie daje sztuka współczesna, z uwzględnieniem perspektywy społecznej i kulturowej. Nowa narracja wpisuje się tym samym we wciąż aktualną dyskusję dotyczącą miejsca, roli i zagrożeń dzisiejszych kobiet we współczesnej kulturze.
