Batalie i konflikty: działania militarne na pograniczu śląsko-małopolskim w późnym średniowieczu
Archeologiczno-historyczna wystawa poświęcona jest historii konfliktów zbrojnych na pograniczu śląsko-małopolskim w późnym średniowieczu. Przez ziemie te przebiegała wówczas granica dwóch politycznych i militarnych potęg Europy Środkowej – królestw Polski i Czech. Śląskiem rządzili książęta z lokalnych linii dynastii Piastów, którzy byli lennikami królów Czech, Małopolska należała do korony polskiej, zaś na południe od pogranicza śląsko-małopolskiego przebiegała granica Królestwa Węgier. Ta sytuacja polityczna była jedną z przyczyn, dla których przez ziemie pogranicza śląsko-małopolskiego przetaczały się w XIV i XV w. liczne konflikty zbrojne – były wśród nich m.in. wojny z udziałem Polski i Czech, epizody wojen husyckich, walki Piastów oświęcimskich z Jagiellonami, epizody konfliktu o sukcesję korony czeskiej po śmierci króla Jerzego z Podiebradów, a także działalność pustoszących pogranicze rycerzy rabusiów (raubritterów), wśród których w historii w sposób szczególny zapisali się Skrzyńscy.
Na wystawie eksponowane są liczne późnośredniowieczne militaria z pogranicza śląsko-małopolskiego oraz zabytki z zamków i obiektów obronnych, które odegrały wówczas istotną rolę w działaniach zbrojnych. Zwiedzający będą mogli zobaczyć m.in. egzemplarze broni białej, drzewcowej i obuchowej, amunicję artyleryjską, zabytki z zamków Wołek i Barwałd, a także znaleziska z pogorzeliska drewnianej wieży mieszkalno-obronnej w Spytkowicach, gródka w Malcu, średniowiecznego Bielska i obiektów obronnych na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Zaprezentowana jest także narracja historyczna przybliżająca poszczególne epizody średniowiecznych zmagań militarnych na pograniczu śląsko-małopolskim.
Prezentowane na wystawie zabytki pochodzą ze zbiorów Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej oraz Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.
Wystawa czynna od 2 grudnia 2025 do 8 lutego 2026
Oprowadzanie kuratorskie po wystawie Batalie i konflikty: działania militarne na pograniczu śląsko-małopolskim w późnym średniowieczu.
Kurator wystawy, Cezary Namirski z Działu Archeologii Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej, oprowadzi zwiedzających po wystawie czasowej szczegółowo przybliżając tło historyczne wydarzeń, którym jest ona poświęcona, a także omówi wybrane aspekty późnośredniowiecznej wojskowości z odniesieniem do eksponowanych na wystawie militariów. Zwiedzający poznają też średniowieczne obiekty obronne z pogranicza śląsko-małopolskiego i pochodzące z nich zabytki kultury materialnej. W trakcie oprowadzania nie zabraknie także ciekawostek związanych z omawianą epoką oraz regionem.
15 stycznia 2026, godz. 16.30
Płatne
Wydawnictwo:
„Batalie i konflikty: działania militarne na pograniczu śląsko-małopolskim w późnym średniowieczu” – Cezary Namirski
Towarzyszące wystawie opracowanie zawiera zarys historii późnośredniowiecznych konfliktów na pograniczu śląsko-małopolskim, przegląd wybranych zamków i obiektów warownych na omawianym terenie (ze szczególnym uwzględnieniem tych, które odegrały istotną rolę w trakcie działań militarnych w późnym średniowieczu), rozdział poświęcony późnośredniowiecznej wojskowości oraz katalog wybranych zabytków ze zbiorów Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej i Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu prezentowanych na wystawie czasowej.
Cena: 16 zł
