Dzisiaj, jak co roku, wspominamy Wszystkich Świętych Zmarłych. Dzień ten nazywany jest także Dniem Zadusznym lub inaczej "Zaduszkami".
W ostatnim roku pożegnaliśmy wiele wybitnych postaci związanych z naszym regionem.
W sierpniu pożegnaliśmy redaktor Joannę Bar. Dziennikarka częstochowskiej prasy miała 70 lat. Ostatnio była Prezesem Częstochowskiego Stowarzyszenia Region i Redaktor Naczelną Miesięcznika Puls Regionu. Działała społecznie, pracowała w miejskiej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, zajmowała się problematyką zdrowotną, uczyła zawodu wielu dziennikarzy.
W czerwcu w wieku 91 lat zmarła Ślązaczka nad Ślązakami w Konkursie „Po naszymu, czyli po śląsku”, Aniela Langer z Radlina. Była najbardziej utytułowaną osobą w tym Konkursie. Uznanie jurorów i publiczności zdobyła między innymi opowieściami o leczeniu zielinami i bardzo osobliwym oraz dowcipnym ukazaniu własnego życiorysu. O spotkanie z nią i możliwość wysłuchania jej monologów przekazywanych piękną rybnicką gwarą zabiegało wiele szkół i samorządów, nie tylko z naszego regionu.
Stanisława Łopuszańska – znana i kochana przez widzów aktorka teatralna i filmowa zmarła w maju. Debiutowała na scenie w 1945 „Modlitwą z Kwiatów polskich” Juliana Tuwima w Teatrze Miejskim w Częstochowie. Występowała również w teatrach Bielska-Białej, Poznania, Lublina i Opola. Razem z mężem Eugeniuszem Ławskim współtworzyli „Teatr 13 Rzędów”. Kilkakrotnie związana była z Teatrem Śląskim im. St. Wyspiańskiego w Katowicach. W dorobku ma role o różnorodnym charakterze: salonowe, obyczajowe i komediowe. W ostatnim czasie pojawiła się w obsadzie filmu „Miasto 44” w reż. Jana Komasy. Zmarła w wieku 95 lat.
W maju zmarł Jerzy Moskal, wybitny scenograf teatralny i telewizyjny, twórca i pierwszy dyrektor Centrum Scenografii Polskiej Muzeum Śląskiego w Katowicacah. Był absolwentem katowickiego Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pieknych w Krakowie. Współpracował z Kazimierzem Kutzem, Lidią Zamkow, Jerzym Zegalskim, Mieczysławem Daszewskim. Zrealizował 130 scenografii teatralnych, filmowych i operowych. Wiele z nich otrzymało liczące się w świecie teatralnym nagrody. Zmarł w wieku 86 lat.
W tym roku żegnaliśmy Aleksandra Przygodzińskiego, przewodniczący częstochowskiej Solidarności w latach 1991-95. Był delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów Związku i wieloletnim członkiem Komisji Krajowej NSZZ Solidarność. W okresie stanu wojennego był więziony, był członkiem Stowarzyszenia Solidarność i Niezawisłość, a wcześniej liderem podziemnej i legalnej hutniczej oraz regionalnej Solidarności. Zmarł w wieku 74 lat, po krótkiej i ciężkiej chorobie. Jest kawalerem Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski.
W kwietniu w wieku 64 lat zmarł Andrzej Sławik, radny i wiceprzewodniczący sejmiku województwa śląskiego. Był politykiem Ruchu Autonomii Śląska. Andrzej Sławik mieszkał w Radzionkowie. Radnym sejmiku był po raz drugi, po raz pierwszy został wybrany w 2011 roku. Wcześniej pracował w kopalni Bobrek, gdzie zakładał "Solidarność". Z górnictwem związany był od 35 lat. Pozostawił żonę oraz dwójkę dorosłych dzieci i wnuki.
W lutym odszedł od nas Jacek Cieszewski, dziennikarz ze Śląska, przez lata związany z czasopismem "Panorama". Był autorem wielu książek, jedną z nich poświęcił pacyfikacji w kopalni "Wujek". Jako dziennikarz przychodził na rozprawy zomowców, którzy brali udział w tragedii z grudnia 1981 r. Jacek Cieszewski był m.in. współpracownikiem Archiwum Solidarności. Był też autorem opracowań zbiorów relacji o strajkach. Po transformacji ustrojowej związany m.in. z "Trybuną Robotniczą", tygodnikiem "Echo" i miesięcznikiem "Gospodarka Śląska". Dziennikarz miał 83 lata.
W lutym żegnaliśmy bohatera ze Śląska Cieszyńskiego, sierżanta Rajmunda Kanioka, który brał udział w Bitwie o Anglię. Był jednym z ostatnich lotników Dywizjonu 303. Rajmund Kaniok urodził się w 1920 r. w miejscowości Piosek. Podczas II wojny światowej był m.in. mechanikiem samolotowym Dywizjonu Bombowego. W 1943 r. przeniesiony został do 303 Dywizjonu Myśliwskiego. Po wojnie pozostał w Anglii - zamieszkał w Kornwalii, gdzie zmarł. Rajmund Kaniok miał 96 lat.
W lutym zmarła wybitna pediatra profesor Bożena Hager-Małecka. Lekarka zmarła w wieku 94 lat w swoim rodzinnym mieście Zabrzu. Dyplom lekarza uzyskała na Uniwersytecie Jagiellońskim. Później pracowała m.in. w Klinice Pediatrii Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu. To także na Śląsku uzyskiwała kolejne stopnie naukowe. Wspólnie z Jolantą Wadowską-Król odkryły w latach 70-tych masowe zachorowania na ołowicę wśród dzieci z katowickiej dzielnicy Szopienice. Wspólnie prowadziły badania, a także przyczyniły się do przesiedleń rodzin ze skażonego terenu. W 1994 roku została uhonorowana zaszczytnym tytułem doktora honoris causa Śląskiej Akademii Medycznej.
Na początku roku w wieku 86 lat zmarł w Tychach Andrzej Czyżewski, wybitny architekt, literat, jeden z budowniczych miasta, kuzyn Marka Hłaski. Andrzej Czyżewski w 1955 ukończył architekturę na Politechnice Wrocławskiej, gdzie później został nauczycielem akademickim. Wraz z żoną Marią zaprojektowali wiele budynków w Tychach: m.in. kościół św. Jadwigi Śląskiej, szkoły, budynki mieszkalne. Byli także autorami koncepcji centrum handlowo-usługowego, ratusza, szkoły muzycznej i dworca centralnego.
W styczniu żegnaliśmy Kazimierza Urbasia, legendarnego muzyka Śląska Cieszyńskiego. Kazo "Nędza" Urbaś, założyciel i lider kapeli Torka, zmarł po ciężkiej chorobie. Miał 69 lat. Swoją działalność muzyczną rozpoczął w latach 60. Organizował min."Pogrzeb basów", czyli imprezę sięgającą tradycją XIX wieku polegającej na pochowaniu basów w ostatnim dniu karnawału. Otrzymał wiele nagród w dziedzinie kultury za całokształt dokonań artystycznych oraz promocję Ziemi Cieszyńskiej.
Rok temu Śląsk żegnał Tomasza Tomczykiewicza. Poseł w Platformie Obywatelskiej był od samego początku jej istnienia. Uczestniczył także w pracach nadzwyczajnej komisji śledczej ds. wyjaśnienia śmierci Barbary Blidy. Przewodził pracom klubu PO. Był wiceministrem gospodarki ds. energetyki, górnictwa, ropy i gazu. Od lat walczył z chorobą nerek. Miał 54 lata.
W zeszłym roku pożegnaliśmy również takie osobistości jak: poeta Feliks Netz, związany ze Śląskiem i Polskim Radiem Katowice; Jan "Kyks" Skrzek, słynny śląski bluesman; Marcin Wrona, reżyser był absolwentem filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, a także reżyserii na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach; Henryk Buszko, współautor koncepcji takich osiedli jak Tysiąclecie, Gwiazdy czy Kukurydze; Jan Franciszek Lewandowski, uznany dziennikarz, historyk i filmoznawca; Edward Sośnierz, założyciel i kierownik Harcerskiego Zespołu Artystycznego SŁONECZNI z Katowic; prof. Zbigniewa Kalemba, założyciel Wydziału Jazzu Akademii Muzycznej w Katowicach; Józef Kopocz, pierwszy prezenter TVP Katowice; Henryka Żabicka, wieloletnia prezes Fundacji dla Śląska.
Opracował: Łukasz Kałuża/BS/
