Zamienniki w kuchni. Naturalnie i zdrowo na wakacje. Porady eksperta.

Zastąpienie popularnych składników, jak sól, cukier czy proszek do pieczenia, choć wydawać by się mogło trudne, jest jednak możliwe. Wystarczy odrobina wiedzy.  Oto wskazówki. 

Sytuacja, kiedy zabieramy się na przykład za upieczenie ciasta i okazuje się, że ostatnie jajka z lodówki ktoś wybił do porannej jajecznicy, nie jest nam obca. Od kiedy sklepy w niedzielę są zamknięte, nie wyskoczymy już do pobliskiego marketu. Ale okazuje się, że jest jeszcze jedno wyjście. Zastąpić składnik odpowiednim zamiennikiem.
 
Zamiast soli sos sojowy
Choć jest to dość nietypowa alternatywa, to nasze danie tylko na tym zyska -  zaznacza Bernadeta Jarnot-Manecka – autorka bloga „Mój Kulinarny Pamiętnik”. 

Sos sojowy jest zdrowszy od na przykład bardzo popularnej i nie do końca zdrowej maggi. Ponadto ma bardzo bogaty bukiet smakowy. Sprawdzi się on nie tylko przy daniach azjatyckim, ale także do przygotowania mięs.

Stewia lub ksylitol – naturalny cukier
Cukier trudno jest zastąpić, szczególnie jeśli bardzo go lubimy i często używamy. W przypadku ciasta, stewia musiałaby mieć już formę przetworzoną. Listki stewii mogą się natomiast przydać np. do osłodzenia herbaty. W przypadku ciasta może być ksylitol lub dobrze znany nam wszystkim miód.
 
Mąka ryżowa zamiast pszennej
Choć mąka pszenna jest niewątpliwie najbardziej popularna, to i tu mamy kilka zamienników, które z powodzeniem możemy zastosować. Do zagęszczenia sosu czy zupy możemy użyć, równie popularnej i chyba obecnej w każdym domu, mąki ziemniaczanej. Nie do wszystkiego jednak się sprawdzi. Kolejna to mąka ryżowa. I tu zamiennik sprawi, że nasze danie będzie zdrowsze. Na mące ryżowej bez problemu zrobimy ciasto, na przykład biszkopt – tłumaczy Bernadeta Jarnot-Manecka.

Mąka ryżowa jest wykorzystywana jako produkt bezglutenowy, a więc osoby cierpiące na różne alergie, mają tę mąkę jako podstawową w domu. Na mące ryżowej upieczemy również chleb czy wykorzystamy jako zagęstnik do naszych dań. Mniej oczywistym zamiennikiem będą bakalie. Jeśli je zmielimy, dodając na przykład płatków kukurydzianych, to z powodzeniem zagęścimy np. kotlety mielone.

Tłuszcz za tłuszcz
To bardzo prosta i łatwa do zapamiętania zasada. Jeśli więc nie mamy np. masła, to możemy użyć oleju, oliwy, margaryny czy nawet majonezu.

W przypadku tłuszczów musimy zwrócić uwagę na to, do czego go będziemy potrzebować, bo różne rodzaje tłuszczów mają różną konsystencję.

Jeżeli jest to ciasto, zamiast masła może być olej słonecznikowy,  czy olej z pestek dyni. Podobnie w przypadku smażenia. Masło nie jest do końca tutaj zdrowe. Jeśli nie mamy oleju możemy też użyć smalcu. I wcale nie musi to być popularny wieprzowy tłuszcz w kostce. Zdrowym zamiennikiem będzie smalec gęsi. Z racji tego, że bardzo często spożywanym wciąż przez wielu Polaków daniem   jest …kanapka, to i tutaj również masło możemy zastąpić na kilka sposobów. I wcale nie będzie to margaryna, która nie jest najzdrowszą alternatywą. Możemy przygotować pesto czy jakąś pastę i tym posmarować chleb. Może to być również olej kokosowy, jeśli ktoś woli bardziej egzotyczne smaki. Sam majonez, jeśli koniecznie jest nam potrzebny,  też bez problemu sami przygotujemy w domu. Wystarczą żółtka jaj i olej.
 
Kostka rosołowa-niezastąpiona baza?
W Polsce używa się bardzo dużo kostek rosołowych, ale czy są one konieczne? Popularne kostki rosołowe zawierają dużo soli a także innych, nie do końca dobrych dla naszego zdrowia dodatków, jak na przykład glutaminian sodu.

Kostki rosołowe możemy przygotować samodzielnie. Wystarczy warzywa i mięso a nawet sam tłuszcz z wywaru doprawić i zblendować.  

Jeśli wywar będzie intensywny, dobrze odparowany, z powodzeniem zastąpi popularną kostkę rosołową. Gotową przyprawę przechowujemy w słoiczku w lodówce, albo zamrażamy. Świetnie sprawdzą się wtedy pojemniki na kostki lodu, które wypełniamy gotową masą i gotowe. Na tej bazie szybko ugotujemy zupę czy zrobimy sos.
 
Soda zamiast proszku do pieczenia
Soda spulchnia ciasto, podobnie, jak proszek do pieczenia. Zawsze warto mieć ją w domu. Innym nieoczywistym zamiennikiem będą drożdże, ale nie te tradycyjne, tylko instant. Drożdże w proszku są mniej intensywne od świeżych, dlatego dobrze się sprawdzą, gdy dodamy odrobinę np. do różnego rodzaju placuszków, zamiast wskazanego często w przepisie proszku do pieczenia.
 
Zamienniki dla jajek
Okazuje się, że wbrew pozorom,  jajka mają najwięcej zamienników. Pierwszym z nim jest banan.

Połowa  banana jest odpowiednikiem jednego jajka. Można również użyć purre z jabłek, marchewki, dyni, czy nawet z fasoli z puszki  - zaznacza Bernadeta Jarnot-Manecka.

Same placki ziemniaczane możemy również zrobić używając jedynie startych ziemniaków, soli i pieprzu. Choć kotlety mielone bez jajek też przygotujemy, to możemy użyć do nich nietypowego zamiennika, jakim jest zmielone siemię lniane. Aby powstała baza, kleik, trzeba je zalać trzema łyżkami wrzątku. Sprawdzi się ono jako spoiwo nie tylko do mięsa, ale również zastąpi jajka, na przykład w ciasteczkach. Co ważne nie zmieni smaku potrawy. Jako zamiennik jajka, także sprawdzi się woda z odsączonej ciecierzycy z puszki. 

Jak się okazuje wiele składników, do których używania przywykliśmy, możemy zastąpić ich dużo zdrowszymi odpowiednikami.  A więcej szczegółów na temat używania zamienników w rozmowie z ekspertem:  Ekspert radzi w Radiu Katowice

Tekst: Katarzyna Herbuś./kh/mm/