Katowice, serce ponad dwumilionowej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, przechodzą jedną z największych transformacji w swojej historii. Miasto, które przez dekady kojarzone było z przemysłem ciężkim, dziś staje się liderem ekologicznej mobilności. To już nie tylko pojedyncze inwestycje, ale spójny, wielowymiarowy system, którego celem jest czystsze powietrze, większe bezpieczeństwo i wyższy komfort życia mieszkańców. Od nowoczesnej floty autobusowej, przez inteligentne systemy sterowania ruchem, aż po Strefę Czystego Transportu – Katowice już dzisiaj działają na wielu płaszczyznach w kierunku zrównoważonego transportu przyszłości.
Kolejnym krokiem w kierunku ekologicznej przyszłości będzie uruchomienie Strefy Czystego Transportu (SCT), która w Katowicach zacznie obowiązywać od 29 czerwca 2026 roku. Obejmie ona ścisłe śródmieście Katowic, ograniczając wjazd najbardziej emisyjnych, starszych pojazdów – z niższymi normami EURO. To rozwiązanie wynikające m.in. ze zobowiązań wobec Komisji Europejskiej i troski o zdrowie mieszkańców. Co istotne, miasto wprowadza te zmiany z poszanowaniem potrzeb lokalnej społeczności – mieszkańcy Katowic oraz gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, którzy posiadali swoje auta przed wejściem uchwały w życie, będą objęci szerokimi wyłączeniami.
Więcej o Strefie Czystego Transportu w Katowicach na stronie: Katowice.eu/SCT.
- Wprowadzenie Strefy Tempo 30 w centrum miasta w 2015 roku diametralnie zmieniło charakter śródmieścia. Ograniczenie prędkości nie tylko zredukowało liczbę groźnych wypadków, ale także zmniejsza hałas i emisję spalin wynikającą z gwałtownego przyspieszania i hamowania. Dzięki temu ulice takie jak Warszawska, którą dodatkowo zwęziliśmy wprowadzając w miejsce asfaltu zieleń, czy Kościuszki stały się bardziej przyjazne dla pieszych, zachęcając do rezygnacji z samochodu na rzecz spaceru w przestrzeni miejskiej – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic.
Analiza bezpieczeństwa ruchu w Katowicach za rok 2025 pokazuje, że w strefie Tempo 30 odnotowano 10 wypadków drogowych, co oznacza blisko 55% spadek w stosunku do roku 2014 - czyli ostatniego przed wprowadzeniem strefy. Liczba wypadków z udziałem pieszych i rowerzystów w strefie zmniejszyła się z 19 do 6, a liczba rannych w tych wypadkach spadła z 20 do 7. Obecnie - poza strefą Tempo 30 w Śródmieściu w Katowicach funkcjonuje blisko 70 stref ograniczonej prędkości
Kluczem do uspokojenia ruchu drogowego jest dawanie alternatywy. Budowa sieci Centrów Przesiadkowych (takich jak Zawodzie, Brynów czy Ligota) pozwala kierowcom na wygodne pozostawienie samochodu na obrzeżach centrum miasta i kontynuowanie podróży szybkim tramwajem lub pociągiem. Te inwestycje ściśle łączą się z nową polityką parkingową. Rozszerzenie Strefy Płatnego Parkowania oraz utworzenie Śródmiejskiej Strefy Płatnego Parkowania ma na celu zwiększenie rotacji miejsc postojowych i zniechęcenie do całodziennego blokowania przestrzeni w śródmieściu.
Pod koniec 2024 roku Katowice uruchomiły Inteligentny System Transportowy (ITS). System na bieżąco analizuje natężenie ruchu, optymalizuje cykle świateł i priorytetyzuje przejazd pojazdów komunikacji miejskiej. Dzięki temu autobusy i tramwaje sprawniej poruszają się po mieście, co bezpośrednio przekłada się na ich punktualność i większą konkurencyjność wobec innych środków transportu. ITS to także dynamiczna informacja pasażerska na przystankach, ułatwiająca planowanie podróży w czasie rzeczywistym.
PKM Katowice regularnie odświeża swoją flotę, inwestując w najnowocześniejsze technologie. Już teraz po mieście jeździ blisko 60 autobusów elektrycznych, co stanowi ponad 20% całego taboru, a są w nim też hybrydy i pojazdy zasilane gazem CNG.
Tramwaj pozostaje kręgosłupem transportu w aglomeracji. Katowice realizują ambitne plany rozbudowy sieci tramwajowej, czego przykładem jest linia wzdłuż ulicy Grundmanna czy trasa na południe miasta – trwa przetarg na realizację inwestycji. Tramwaje, poruszając się po wydzielonych torowiskach, są najbardziej odpornym na korki środkiem transportu, a nowoczesne, niskopodłogowe składy zapewniają dostępność dla osób o ograniczonej mobilności i rodziców z wózkami.
Katowice udowadniają, że ekologia i transport mogą iść w parze. Poprzez przemyślane, odważne decyzje - od Strefy Tempo 30 przez centra przesiadkowe, rozwój infrastruktury rowerowej po Strefę Czystego Transportu – miasto staje się nowoczesne i mobilne. To zmiany wprowadzane dzisiaj, z myślą o przyszłych pokoleniach.
