Czym jadymy?
I: Witej moja rechtōrko.
J: Dobry, dobry.
I: Czym Ty jeździsz do roboty?
J: Jŏ? Zŏwdy autym. Inaczyj mi sie niy werci. Autobusym zlazło by mi godzinã. A autym je żech za piytnŏście minut.
I: Nō, to je ale niyekologiczne!
J: Ja, wiym. Ale sōm take miyjsca, do kerych niy biera auta.
I: To powiydz, jake to sōm miyjsca.
J: Do przikłŏdu. Doś czynsto muszã jechać do Warszawy. Zŏwdy jadã z cugym. To sie werci.
I: Po jakymu?
J: Bo gibki cug do Warszawy jedzie ino dwie godziny i dwajścia minut. A z autym niy idzie jechać gibcij niźli trzi godziny z kōnskym.
I: To poradzã spokopić. Tak sie gŏdŏ?
J: Durś muszã Cie kwolić za Twojã spamiyńć.
I: Dziynkujã!
J: To pogŏdejmy jeszcze o inkszych pojŏzdach. Czy Ty wiysz, czym idzie jechać ôd Spodka we Katowicach do ZOO?
I: To sie mianuje… wiym… to sie mianuje… bana!
J: Ja, do ZOO jedzie sie z banōm abo można pedzieć z bankōm. A jaki numer mŏ ta bana?
I: Szejś abo szesnŏście.
J: A Ty jeździsz bankōm czy autym?
I: Nojlepij bez jor i lato to jeżdżã na… na rowerze?
J: To sie mianuje koło. Jeździsz rada na kole.
I: Acha! Na kole jeżdżã fest rada.
J: A jakbyś chciała mieć feryje do przikłŏdu we Egipcie? To tyż na kole pojedziesz?
I: Ha ha ha! Ale śmiyszne. Fto mi dŏ tela wolnego?
J: Nō, to jak tam pojedziesz?
I: Chyba niy pojadã, ino polecã…
J: Polecisz abo pofurgŏsz.
I: Polecã abo pofurgōm, ale czym?
J: To je fliger. Polecisz fligrym.
I: Mhm. A gdybym, to znaczy gdybych chciała po wodzie?
J: Tyż możesz. Możesz płynōńć szifym.
I: Ale fligrym gibcij.
J: To terŏzki za rajōm. Jak bydziesz rajzować do ZOO, do Warszawy i do Egiptu?
I: Dobra. Do ZOO pojadã w zimã bankōm, a w lato na kole. Do Warszawy pojadã cugym. A do Egiptu polecã fligrym abo popłynã szifym.
J: Jeszcze idzie jechać po mieście moplikym abo na motorze. Wiater we wosach, piyknie.
I: Ja. Ale to by bōło fest niyekologicznie.
J: Nō, to jŏ jes ekologicznŏ nojbarzi. Bo jŏ z mojij roboty sam do Ciebie do radia prziszłach piechty.
GRAMATYKA
W języku śląskim, kiedy mówimy o pojazdach, używamy narzędnika, czyli przypadka, który odpowiada na pytania: kim? czym? albo z kim? z czym? Obie formy są w tekstach śląskich i mówionych, i pisanych używane. Można więc jechać autym, banōm albo z autym, z banōm, można furgać fligrym albo z fligrym, popłynōńć szifym albo z szifym. Język śląski ma tendencje do częstego używania wyrażeń przyimkowych: jadã z autym, szkryfōm z filŏkym, to je cera ôd Jole.
Nowy cykl audycji w Radiu Katowice. Iwona Kwaśny, dziennikarka, Zagłębiaczka, postanowiła uczyć się śląskiego, ale tak, jak języka obcego. Na lekcje, a w zasadzie na "Korki ze śląskiego" zapisała się do znakomitej profesorki, językoznawczyni Jolanty Tambor z Uniwersytetu Śląskiego, dla odmiany rodowitej Ślązaczki. Co tydzień inna lekcja i inny temat, do którego dołączamy tekst dialogu i instrukcję gramatyczną, w opracowaniu prof. Jolanty Tambor. Audycje realizuje Krzysztof Kiczek.
