W szczycie Bytom wydobywał więcej węgla niż wszystkie pozostałe kopalnie razem wzięte - powiedział na antenie Radia Katowice wiceprezydent Bytomia Michał Bieda. Miasto generowało wtedy 2,5 procent PKB. Niedawno zakończyła wydobycie ostatnia kopalnia.
Prezydent miasta twierdzi, że Polska powinna spłacić dług zaciągnięty w Bytomiu. Przez wiele lat prowadzona była rabunkowa gospodarka, a ponad 80 procent powierzchni miasta była objęta wydobyciem. Poranny gość Radia Katowice wyraża zadowolenie z przyjętej ostatnio ustawy o funkcjonowaniu górnictwa. To pozwoli łatwiej reaktywować teren po zamkniętej ostatnio kopalni Bobrek. Miasto wraz ze spółką górniczą przygotowuje projekt transformacji tego terenu. Mogłaby tam być produkowana energia, atutem jest infrastruktura, w tym bocznica kolejowa. Michał Bieda podkreślił, że teren może być też wykorzystany na cele obronności. W interesie całego Śląska jest, by miasta takie jak Bytom nie były zostawiane same sobie. Dlatego tak ważne jest, by lokować tu inwestycje i tym samym tworzyć nowe miejsca pracy. To też pozwoli wykorzystać - po przekwalifikowaniu - kapitał ludzki.
— Chcielibyśmy, żeby te procesy transformacyjne przebiegały szybciej — podsumował Michał Bieda.
Marcin Zasada. Witam państwa. Michał Bieda - wiceprezydent Bytomia dziś w studiu Radia Katowice. Dzień dobry.
Dzień dobry panie redaktorze, dzień dobry państwu.
Zanim zadam pytanie, to taki wstęp żebyście wiedzieli państwo o czym rozmawiamy. W mieście, które u szczytu górniczej potęgi zapewniało ¼ całego wydobycia. 80% powierzchni miasta fedrowano u szczytu tej górniczej potęgi. Zamknięto właśnie ostatnią kopalnię. To niesamowity koniec tej historii. Teraz pytanie, co to znaczy, że „Polska powinna spłacić dług wobec Bytomia” - cytując pytanie zadane przez prezydenta Wołosza?
Żeby dopełnić obraz przedstawiony przez pana redaktora, dopowiem jeszcze tylko, że w tym szczycie Bytom wydobywał więcej węgla niż wszystkie dzisiejsze kopalnie w Polsce, żeby tak zobrazować naszym słuchaczom skalę wydobycia w Bytomiu fedrowania, czyli słowa roku na Śląsku, zresztą całkiem trafnie wybranego. Faktycznie Śląsk, Bytom w szczególności wspierał odbudowę Polski po wojnie. To przemysł tutaj na Śląsku i w Bytomiu szczególnie siedem dużych kopalń, dwie huty, wspierały gospodarczo 2-2,5% PKB. To jest przy kolejnych fazach transformacji, tak naprawdę od lat 90., miasto i jego gospodarka były zostawione same sobie. Jedynym większym i indywidualnym wsparciem były środki przyznane przez premiera Donalda Tuska w ramach obszaru strategicznej interwencji, te słynne 100 milionów euro. Natomiast poza tą jednorazową pomocą, to żadnego większego wsparcia z tytułu zniszczenia rabunkową gospodarką tego miasta nie było do tej pory i stąd słowa pana prezydenta Wołosza, całkiem słuszne, dopominające się wsparcia miasta, szczególnie teraz kiedy likwidowana jest ostatnia kopalnia.
Czym ma, miałaby, może stać się kopalnia „Bobrek” zamknięta pod koniec roku?
Faktycznie ostatnia tona węgla wyjechała kilka dni temu. Bardzo dobrze się stało, szkoda, że tak późno, ale co do zasady dobrze się stało, że przyjęto zmiany w przepisach górniczych, które umożliwiają likwidację tej kopalni przez spółkę, która dzisiaj ją prowadzi. To jest bardzo dobry sygnał. Też ta ustawa pozwala w bardzo atrakcyjny sposób przyciągać inwestorów na teren kopalni i na to liczymy, że tak się stanie. Miasto Bytom wspólnie z zarządem Węglokoksu przygotowuje dwa przedsięwzięcia gospodarcze na ten teren, natomiast one nie wykluczają prywatnych inwestycji na tym terenie na dobrych warunkach.
Te dwie propozycje, dwa projekty, które są dzisiaj na stole, to jest po pierwsze?
To jest po pierwsze wykorzystanie tej infrastruktury dołowej i na jej powierzchni do wytwarzania ciepła i magazynowania tego ciepła i wykorzystanie bocznic kolejowych na cele logistyczne. W niektórych dokumentach pojawia się jeszcze trzeci element, on jest możliwy natomiast nie jest tak zaawansowany proces jak w tych dwóch pierwszych, mianowicie wykorzystanie też infrastruktury na cele obronne, na przykład na magazynowanie sprzętu. Teren kopalni też bardzo dobrze nadaje się pod inwestycje związane z obronnością, związane z produkcją obronności, uzbrojenia, środków ochrony i tam na pewno będą dobre warunki przygotowane do takich inwestycji.
I to jest pańskim zdaniem coś co się Bytomiowi należy w kontekście tego spłacania długu, o którym mówił prezydent Wołosz na przykład? Czy to jest biznesowo uzasadnione, opłacalne? Może być?
Myślę, że jedno i drugie, dlatego że w interesie całego Śląska jest żeby miasta takie jak Bytom, czyli w takiej fazie transformacji, nie były zostawione same sobie, jeżeli chodzi o takie gospodarcze spojrzenie. Tutaj muszą być lokowane nowe inwestycje, po to też żeby dać pracę ludziom, którzy w tych kopalniach i w firmach kooperujących pracowali. Wiemy, że w wielu miejscach w kraju pracowników brakuje, tutaj ci pracownicy są i po przekwalifikowaniu mogą w takich zakładach pracować. To są też dobrze skomunikowane miejsca, dobrze wyposażone w media.
Panie prezydencie cała kultura techniczna, która w takich miejscach jak to, w postaci ludzi, infrastruktury, tradycji wciąż istnieje, tego nie trzeba tłumaczyć. Natomiast jeżeli to wszystko się spina -załóżmy-, to dlaczego w głosie prezydenta Wołosza nie słychać optymizmu kiedy mówi o tym?
Myślę, że przede wszystkim dlatego, że wszyscy chcielibyśmy żeby te zmiany i te procesy odbywały się szybciej. Tak jak pokazuje los ustawy górniczej, która miała być przyjęta dawno, dawno temu, ten proces trwał dużo dłużej niestety, i tutaj też myślę prezydent i wszyscy mieszkańcy czekają na realizację obietnic złożonych przez premiera w Bytomiu.
Na jakim etapie realizacja tych obietnic dzisiaj w kontekście „Bobrka”?
W kontekście „Bobrka” wiem, że Weglokoks i miasto są w kontakcie z ARP, z państwową agendą do wspierania przedsiębiorczości, bardzo zaangażowany jest marszałek województwa Wojciech Saługa, wicemarszałek Pietraszek. Mamy wsparcie władz regionalnych, natomiast chcielibyśmy by po prostu te procesy szły szybciej. Są przygotowane biznesplany na te inwestycje. Potrzebna jest oczywiście konstrukcja montażu finansowego i wsparcie kapitałowe tych przedsięwzięć.
W przypadku tej inwestycji logistycznej to jest ARP, Agencja Rozwoju Przemysłu. W przypadku jeżeli chodzi o pieniądze na ten cel, to przedsięwzięcie energetyczne?
Tutaj powinny się fundusze państwowe zaangażować. Państwo ma różne mechanizmy żeby wesprzeć takie inwestycje.
Panie prezydencie à propos obietnic szefa rządu składanych w Bytomiu, co z tą dotyczącą wielkiego programu rewitalizacji bytomskich kamienic? 200 milionów w takim celu: make Bytom great again, albo chociaż żeby wyglądał great again.
Faktycznie miasto Bytom jako posiadające jedne z najpiękniejszych kamienic, nie tylko secesyjnych, na Śląsku i w Polsce, jest warte tego żeby państwo zaangażowało się w odbudowę tego potencjału, szczególnie po tej rabunkowej gospodarce węglowej. Ten proces nieśmiało się rozpoczął. Otrzymaliśmy pierwsze środki, te które byliśmy w stanie wykorzystać w zeszłym roku to było kilka tysięcy złotych na dokumentację. Kolejne środki w kwocie 6 milionów mają trafić do nas w roku 2026, a cały program mamy rozpisany -i taki wniosek złożyliśmy- do roku 2030. Mamy już pisemne deklaracje państwa polskiego, które reprezentuje tutaj wojewoda śląski, że te pieniądze są dla Bytomia zabezpieczone i zagwarantowane.
Całość pieniędzy?
Całość pieniędzy. My w tej chwili żeby pójść dalej i ogłosić przetargi, co chcielibyśmy zrobić jeszcze w pierwszym półroczu tego roku, przetargi w formule projektuj-buduj, żeby to zrobić musimy ten montaż finansowy również tutaj zbudować. Z tych pieniędzy 200 milionów to ma być 80% wydatków na ten cel. Będziemy w tej chwili składali wniosek do PGK o to żeby te pozostałe 20% sfinansować.
Kiedy to się wydarzy pańskim zdaniem? Kiedy to się może wydarzyć?
Pierwsze przetargi w formule projektuj-buduj chcemy ogłosić w pierwszym półroczu tego roku.
To jeszcze na konie à propos tych relacji trudnych i ważnych rozmów o pieniądzach, te z ministrem finansów. Bytom jednym z dwóch miast -o ile pamiętam- w województwie śląskim, które dostały od państwa mniej niż w zeszłym roku. Jak to się skończyło?
To jeszcze się nie skończyło niestety. Chcielibyśmy żeby te rzeczy działy się szybciej. O ile sama reforma dla większości samorządów przyniosła dobre skutki, to my już od półtora roku zwracaliśmy uwagę, że przyniesie też złe skutki dla części samorządów, a tak nie powinno być, bo zgodnie z zapowiedziami nikt miał na tych zmianach nie tracić. Pan prezydent spotkał się ministrem finansów pod koniec ubiegłego roku. Padły tam pewne deklaracje. Oczekujemy, że będą zrealizowane. Będziemy jeszcze też stosowne wnioski jeszcze w styczniu do pana ministra wysyłać żeby takie wsparcie uzupełniające dochody było.
To są dodatkowe pieniądze poza tymi, które zostały zapisane w tym ministerialnym Excelu.
Tak jest.
Michał Bieda – wiceprezydent Bytomia był dziś gościem Radia Katowice. Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo. Życzę dobrego dnia.
Miłego dnia, ciepłego dnia i weekendu. Do zobaczenia, do usłyszenia.
Do usłyszenia.
Zawsze jesteśmy w centrum wydarzeń. Dyskutujemy o problemach ważnych dla kraju i regionu. Zadajemy trudne pytania, zmierzamy do sedna sprawy. Wykładamy kawę na ławę.
