Depopulacja i odpływ mieszkańców, to zdaniem przewodniczącego zarządu Górnośląsko-Zagłebiowskiej Metropolii Kazimierza Karolczaka największe wyzwania nadchodzących lat.
Czy istnieje prosta recepta, aby zahamować wyludnianie się miast? Jakie są losy nowelizacji ustawy metropolitalnej? Co z planmi rewitalizacji Parku Łabędzi?
Prezydent Tychów przyznał na antenie Radia Katowice, że depopulacja i odpływ mieszkańców to coraz większe wyzwanie m.in. dla miast Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Maciej Gramatyka przyznał, że na razie nie udaje się zahamować skutków depopulacji w GZM-ie.
— Pewną ideą są szkoły wyższe, które mogą być magnesem do ściągania młodych ludzi właśnie do metropolii. Później stworzenie im takich warunków zamieszkania, żeby tutaj zostawali — ocenił gość rozgłośni.
Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że na koniec 2025 roku liczba ludności Polski spadła o 157 tys. w ujęciu rok do roku, do nieco ponad 37,3 mln mieszkańców.
Maciej Gramatyka podkreślił w Radiu Katowice, że depopulacja nie jest problemem wyłącznie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, a większości miast w Polsce. Prezydent Tychów wskazał, że szkoły wyższe mogą przyciągać potencjalnych mieszkańców.
— Przypominam sobie jak powstawały Tychy. To miasto, które w tym roku obchodzi 75-lecie nadania praw miejskich. Lata 60. i 70. to intensywny rozwój naszego miasta, budowa kolejnych osiedli. To był pomysł na to, jak zasiedlić w szybkim czasie miasto, które miało w szczytowym momencie prawie 200 tysięcy mieszkańców. Dzisiaj to ok. 120 tysięcy. To, co było istotne wtedy, to dostawali oni mieszkanie na które nie trzeba było długo czekać. Po prostu były budowane te bloki — mówił gość rozgłośni w rozmowie z Pawłem Nadrowskim.
Maciej Gramatyka wskazał, że ważnym aspektem rozwoju Tychów były również miejsca pracy.
— Zakłady, które oferowały dobrze płatne miejsca pracy i miejsca zamieszkania, do tego jeszcze opieka nad dziećmi, szkoły, przedszkola. To stwarzało warunki do tego, aby osiedlać się w Tychach — mówił prezydent miasta i przewodniczący zgromadzenia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.
Gość Radia Katowice nie ukrywał, że depopulacja zaczyna być problemem w Tychach.
— Rodzi się coraz mniej dzieci. Mam wrażenie, że ten drastyczny spadek trochę już za nami, bo teraz ta sytuacja trochę się ustabilizowała. Nie ma co ukrywać, że więcej ludzi odchodzi niż się rodzi. To wyzwanie, z którym będziemy mieli do czynienia. Z jednej strony miasto dla ludzi starszych, bo starzeje się społeczeństwo. Z drugiej strony cały zestaw usług, które mamy dla młodych ludzi od żłobków, przez przedszkola po szkoły, które właściwie już rywalizują z prywatnymi placówkami o dzieci — mówił Maciej Gramatyka.
Nowelizacja ustawy metropolitalnej wkrótce w Sejmie? "Ustawowe zmiany na pewno będą sporym ułatwieniem"
— Ustawowe zmiany, które konkretnie wskażą jakimi zadaniami wspólnymi dla miast (GZM — red.) mogłaby się jeszcze zajmować, na pewno będą sporym ułatwieniem — mówił Maciej Gramatyka na antenie Radia Katowice o nowelizacji ustawy metropolitalnej.
Nowelizacja zakłada zarówno powołanie metropolii w województwie pomorskim, jak również zwiększenie kompetencji Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Wojewoda śląski Marek Wójcik nie wykluczył 23 marca w rozmowie z TVP3 Katowice, że nowa ustawa metropolitalna zostanie przyjęta przez Radę Ministrów i skierowana do Sejmu w ciągu kilku tygodni.
Maciej Gramatyka przyznał, że głównym sukcesem GZM-u jest transport publiczny.
— Transport publiczny, unifikacja transportu i koordynacja tych wszystkich działań. Jeszcze niedawno mieliśmy inne bilety w Tychach, inne w Katowicach. To już przeszłość. Ciąg dalszy to oczywiście transport kolejowy, w który GZM również chce inwestować — mówił gość Radia Katowice.
Prezydent Tychów dodał, że innym wyzwaniem jest gospodarka odpadami. Do tej pory metropolii nie udało się rozwiązać tej kwestii.
— Kiedy metropolia chciała budować spalarnię odpadów, to pojawiły się problemy takie, że w ustawie nie ma tego zadania. Gospodarka odpadami w metropolii to niewątpliwie dość istotna kwestia. Każde miasto musi zająć się tym obszarem, który musi zagospodarować i przede wszystkim takie usługi musi zaoferować swoim mieszkańcom — mówił Maciej Gramatyka.
Gość rozgłośni powiedział, że spalarnia odpadów jest w metropolii konieczna.
— Co więcej, prawdopodobnie nie jedna. Z tym mamy największy problem. Dziś GZM jest liderem w tworzeniu warunków i w przygotowaniu projektu. Myślę jednak, że ustawowe zmiany, które konkretnie wskażą jakimi zadaniami wspólnymi dla miast mogłaby się jeszcze zajmować, na pewno będą sporym ułatwieniem — ocenił Maciej Gramatyka.
Z prezydentem Tychów Maciejem Gramatyką rozmawia Paweł Nadrowski.
Gościem Radia Katowice jest Maciej Gramatyka prezydent Tychów. Dzień dobry.
Dzień dobry. Witam pana, witam państwa.
A od stycznia tego roku również przewodniczący Zgromadzenia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Depopulacja i odpływ mieszkańców, to są największe wyzwania przed którymi stoi metropolia, według przewodniczącego Zarządu GZM-u Kazimierza Karolczaka. Jest jakaś prosta recepta panie prezydencie na to żeby zaradzić jednemu i drugiemu? Czy da się skutecznie, może nie tyle walczyć, co zahamować skutki depopulacji w metropolii?
Jak widać na razie nam się to nie udaje, ale to nie jest tylko problem metropolii, ale w ogóle większości miast w Polsce. Większości, co nie znaczy, że wszystkich. To jest rzeczywiście duże wyzwanie metropolii jako takiej i naszych miast, co zrobić żeby skłonić, szczególnie młodych ludzi do tego żeby przyjechali na przykład do metropolii studiować, no a potem zostawali w naszych miastach. Tutaj trochę podpowiadam, a właściwie mówię, co jest ideą pewną metropolii, czyli szkoły wyższe, które mogą być takim magnesem do ściągania młodych ludzi właśnie do metropolii i potem tworzenie im takich warunków zamieszkania żeby tutaj zostawiali. Ja sobie przypominam jak powstawały Tychy. To miasto, które w tym roku obchodzi 75-lecie nadania praw miejskich. Lata 60., 70. to intensywny rozwój naszego miasta, budowa kolejnych osiedli bloków. To był pomysł na to, jak zasiedlić w szybkim czasie miasto, które miało w szczytowym momencie prawie 200 tysięcy mieszkańców. Dzisiaj to jest około 120 tysięcy. Ale to co było istotne wtedy – dostawali mieszkanie, na które nie musieli bardzo długo czekać bo po prostu były budowane te bloki, po drugie miejsca pracy – zakłady, które oferowały dobrze płatne miejsca pracy i miejsce zamieszkania, do tego jeszcze opiekę nad dziećmi, szkoły, przedszkola. To stwarzało warunki do tego by osiedlać się w Tychach.
Czy jeśli chodzi o same Tychy to już depopulacja zaczyna być problemem czy niedługo zacznie być?
Zaczyna być problemem, bo rodzi się coraz mniej dzieci. Choć mam takie wrażenie, że ten drastyczny spadek trochę już za nami, teraz ta sytuacja się ustabilizowała. Natomiast nie ma co ukrywać, że więcej ludzi odchodzi niż się rodzi. To jest wyzwanie z którym będziemy mieli do czynienia. Z jednej strony miasto dla osób starszych, bo starzeje się nasze społeczeństwo. Z drugiej strony to jest cały zestaw różnych usług, które mamy dla młodych ludzi, od żłobków, przez przedszkola, szkoły, które w przyszłości będą musiały rywalizować, właściwie już rywalizują, z prywatnymi placówkami o dzieci.
Tymczasem na finiszu prac rządowych jest nowelizacja ustawy metropolitalnej. W Telewizji Katowice wojewoda śląski Marek Wójcik zapowiadał, że projekt może trafić do Sejmu w ciągu kilku tygodni. Zmiany mają rozszerzyć kompetencje metropolii, ale też nowelizacja dotyczy metropolii w województwie pomorskim. Jeśli chodzi o naszą metropolię, to na poszerzeniu których kompetencji najbardziej wam zależy jako Zgromadzeniu GZM-u?
To jest temat, który właściwie jest omawiany od wielu lat, od początku odkąd właściwie powstała metropolia, to prezydenci, burmistrzowie, wójtowie miast tworzący metropolię, rozmawiali o kompetencjach, o tym czym powinna się zajmować metropolia. Dziś wiemy, że główne jej sukcesy to jest transport publiczny i tak naprawdę unifikacja tego transportu, i koordynacja tych wszystkich działań. Jeszcze nie tak dawno mieliśmy inne bilety w Tychach, inne były w Katowicach. To już jest przeszłość. Ciąg dalszy to oczywiście transport kolejowy, w który metropolia również chce inwestować. Ale to są też takie wyzwania, jak gospodarka odpadami, których nie udało się w metropolii rozwiązać, bo wtedy kiedy metropolia chciała budować spalarnię odpadów, to pojawiły się problemy właśnie takie, że w ustawie o metropolii nie ma tego zadania, a to niewątpliwie jest dość istotna kwestia. Gospodarka odpadami w naszym województwie, właściwie ograniczmy się do metropolii, każde miasto musi zająć się tym obszarem, który musi zagospodarować, ale przede wszystkim takie usługi musi zaproponować swoim mieszkańcom. Kolejna kwestia to jest rzeczywiście spalarnia odpadów, która w metropolii jest konieczna, co więcej, prawdopodobnie nie jedna. Z tym mamy największy problem. Dziś metropolia rzeczywiście jest liderem w tworzeniu warunków, w przygotowaniu projektów, ale myślę, że takie zmiany ustawowe, które konkretnie wskażą jakimi zadaniami, które są wspólne dla miast tworzących metropolię, mogłaby się jeszcze zajmować na pewno będzie sporym ułatwieniem.
Tymczasem w poniedziałek został umożliwiony przejazd nadal powstającym odcinkiem trasy S1 od drogi krajowej numer 44 w Bieruniu do węzła S1 Oświęcim, gdzie zaczyna się w pełni otwarty fragment S1 do Bielska-Białej. Tychy zadowolone z tej inwestycji?
Myślę, że tak bo będzie łatwiej dojechać do Bielska. Natomiast oczywiście to też jest pewnym wyzwaniem, dlatego że na tym etapie jest duże prawdopodobieństwo, że będzie obciążona droga krajowa numer 44, szczególnie od Tychów do Bierunia. Docelowo zakładam, że po oddaniu ostatniego odcinka S1, to również właśnie ta trasa tranzytowa DK 44 od Mikołowa, przez Tychy aż do Oświęcimia powinna trochę zostać odciążona. To niewątpliwe dla mieszkańców Tychów i dzielnic Tychów takich jak Wilkowyje, Czułów czy Urbanowice, to będzie dużym ułatwieniem. Natomiast oczywiście wyzwaniem jest też to, że dzisiejsza droga krajowa numer 1, która przebiega przez Tychy, przestanie być po pierwsze drogą krajową, tylko stanie się drogą wojewódzką, więc tu są pewne obawy z tym związane czy jej standard będzie utrzymany, po drugie to ten transport przejdzie obok, a wiemy, że wokół dróg, szczególnie o wysokim standardzie tworzą się kolejne miejsca pracy, centra logistyczne i to jest rzeczywiście jakieś wyzwanie. Ale niewątpliwie ta droga jest bardzo potrzebna, co widać zresztą na trasie od Katowic aż do Bielska, szczególnie na wysokości Pszczyny, Goczałkowic, bo w Tychach akurat ta trasa była przebudowana parę lat temu.
A dziś w Tychach sesja Rady Miasta. Procedowany będzie program opieki nad zwierzętami i zapobiegania ich bezdomności. Miasto przeznaczy na jego realizację w tym roku blisko 1,7 mln zł. Na co te pieniądze konkretnie pójdą?
Te pieniądze trafią na opiekę nad bezdomnymi zwierzętami, tak jak pan redaktor powiedział. To oczywiście wsparcie schroniska miejskiego, ale też kastracja dziko żyjących kotów i psów, chociaż dziko żyjących psów raczej nie ma, czasami się zdarzają jakieś, które trafiają do schroniska. To jest też dokarmianie dziko żyjących kotów, bo też nie zapominajmy o tym, że jest akurat w Tychach ponad 200 takich zwierząt, które żyją gdzieś na terenie ogródków działkowych i są osoby, które społecznie się zajmują opieką nad tymi zwierzętami, ale jednak my również wspieramy tych karmicieli dzikich kotów. To między innymi na to. Poza tym pieniądze na opiekę nad zwierzętami, które są ranne. To czasem dziko żyjące zwierzęta, ale też te właśnie bezdomne, więc jest cały katalog różnych działań, które realizuje miasto by zajmować się i opiekować się bezdomnymi zwierzętami.
Inwestycja za duże pieniądze szykuje się w Parku Łabędzi. Rewitalizacja będzie kosztować ponad 8,7 mln zł. Zaczyna się etap projektowania. Co to projektowanie zakłada? Co się tam pojawi?
No to, jak pan redaktor powiedział, całkiem spora kwota. Tak naprawdę ten park jest bardzo urokliwy. Trochę z boku miasta, zaraz tuż obok szpitala wojewódzkiego, właściwie pacjenci, którzy mogą wychodzić, mogą w tym miejscu odzyskiwać zdrowie. Natomiast rzeczywiście ząb czasu już trochę nagryzł tam alejki, które są w tym parku i między innymi one zostaną wymienione. Zadbana zostanie cała przyroda, która jest w tym parku, drzewa które wymagają większej opieki, a poza tym tam jest staw, który też trzeba w jakimś stopniu się nim zaopiekować, zrekultywować, więc tych zadań jest tam całkiem sporo no i też chcemy żeby ten park był takim miejscem rekreacji. Jesteśmy na etapie projektowania. Firma, która została wybrana w trybie „projektuj i buduj” będzie przygotowywać zmiany w tym parku, będziemy się tymi projektami dzielić z mieszkańcami, gdy będzie więcej wiadomo jak to będzie wyglądać, na pewno będziemy o tym informować.
A czy wiadomo już kiedy inwestycja może się zakończyć?
Planujemy, że w ciągu dwóch lat powinien być już widoczny końcowy efekt.
I tutaj musimy postawić kropkę. Maciej Gramatyka prezydent Tychów był gościem Radia Katowice. Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo. Dobrego dnia.
Zawsze jesteśmy w centrum wydarzeń. Dyskutujemy o problemach ważnych dla kraju i regionu. Zadajemy trudne pytania, zmierzamy do sedna sprawy. Wykładamy kawę na ławę.
