Radio Katowice
Radio Katowice / Gość Radia Katowice – rozmowa dnia
Śląska kurator oświaty Aleksandra Dyla: 540 tysięcy uczniów wraca do szkół
01.09.2026
07:40:00

Darmowego e-dziennika nie będzie, bo prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę. To oznacza, że szkoły i rodzice nadal będą zależni od systemów komercyjnych. 

Co ta decyzja oznacza dla nauczycieli i uczniów? Ilu uczniów rozpoczyna rok szkolny, ile placówek zlikwidowano z powodu niżu demograficznego oraz jak wygląda sytuacja kadrowa? Jakie będą nowe obowiązki od września? Jak w praktyce ma wyglądać zakaz używania telefonów w podstawówkach? Jak śląskie szkoły przygotowały się do nowego, obowiązkowego przedmiotu – edukacji zdrowotnej? Czy nowe normy żywieniowe podniosą ceny obiadów w stołówkach?

Śląska Kurator Oświaty w Radiu Katowice: 540 tysięcy uczniów wraca do szkół

Około 540 tysięcy uczniów i przedszkolaków rozpoczyna rok szkolny w województwie śląskim. Swoich drzwi nie otworzy jednak 17 placówek oświatowych - podjęto decyzję o ich likwidacji. Śląska Kurator Oświaty Aleksandra Dyla podkreśliła na antenie Radia Katowice, że jest to tak zwana likwidacja porządkująca, bo w tych placówkach od lat uczniów nie było. Niż demograficzny jest szczególnie zauważalny w przedszkolach - dodała Aleksandra Dyla w rozmowie z Łukaszem Łaskawcem.

"Jeśli mówimy o tym typie placówki, jakim są przedszkola, to tutaj ten spadek jest zauważalny. Mówi się czasem w niektórych miejscowościach o 50 procentach" – przekazała Śląska Kurator Oświaty. Dodała, że "rzeczywiście ta demografia jest zauważalna w naszych placówkach". Prowadzący rozmowę Łukasz Łaskawiec dopytywał, czy w Śląskiem otwiera się nowe szkoły. "Nie. Jeśli już to modernizujemy, budujemy nowe budynki, bo rzeczywiście z tych środków, które są dostępne, to czasem gminy się decydują na modernizację, ale też na budowę nowych" – odparła Aleksandra Dyla.

Śląska Kurator Oświaty pytana o sytuację kadrową w szkołach przyznała, że nie zauważa drastycznego wzrostu braku nauczycieli w porównaniu z poprzednimi latami.

Smartfony w szkołach na nowych zasadach

Od nowego roku szkolnego w szkołach podstawowych obowiązują surowsze zasady dotyczące korzystania ze smartfonów. O tym, jak zakaz będzie wyglądał w praktyce, decydują dyrektorzy poszczególnych placówek w swoich statutach. Na ustalenie szczegółów mają czas do końca roku.

Uczniowie, którzy odmówią odłożenia telefonu, muszą się liczyć z konsekwencjami - przypomniała w Gościu Poranka Radia Katowice Śląska Kurator Oświaty. "Jak z każdym niewłaściwym zachowaniem ucznia statut przewiduje: po pierwsze - ocenę ze zachowania oczywiście, bo to jest niedostosowanie się do zasad, które obowiązują w szkole. Więc ten zakaz korzystania z telefonów to jest kolejny obowiązek, który zostaje nałożony na ucznia w danej szkole. Zatem nie jest to nic wyjątkowego. Po prostu te wszystkie założenia, konsekwencje, kary, które są przewidziane w statucie, będą oczywiście dotykały również tego zakazu korzystania z telefonu" – wyjaśniła Aleksandra Dyla.

Zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń umożliwiających komunikację na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku nie obejmuje między innymi wycieczek szkolnych.

Ze śląską kurator oświaty Aleksandrą Dylą rozmawia Łukasz Łaskawiec.


Jak zaczyna się nowy rok szkolny w województwie śląskim? – o tym rozmawiamy dziś ze Śląską Kurator Oświaty Aleksandrą Dylą. Dzień dobry.

Dzień dobry państwu.

Pani kurator według prezydenta: „To cios w rodziców, uczniów i nauczycieli” – tak twierdzi wicepremier i minister cyfryzacji  Krzysztof Gawkowski. Czy tak rzeczywiście jest? Czy brak państwowego e-Dziennika przekłada się na pracę nauczycieli, ale też i samych uczniów?

Czy się przekłada to trudno powiedzieć, ponieważ od tego roku miały pilotażowe szkoły, także na Śląsku, zacząć wprowadzanie i testowanie tego e-Dziennika. Ja akurat uważam, że rzeczywiście takie rozwiązanie systemowe jest dobrym rozwiązaniem. Niedawno wróciłam z Lille. W tamtejszym kuratorium, gdzie porównywaliśmy nasze systemy i w jaki sposób pracujemy, właśnie systemowy e-Dziennik, ale też platforma, która ma w sobie wszystkie informacje -a docelowo ten e-Dziennik miał takie możliwości mieć- jest niezwykle cennym narzędziem. Byłam pod wielkim wrażeniem, ale też trochę z zazdrością patrzyłam na to w jaki sposób tamtejsze kuratorium mogło popatrzeć na szkołę mając do dyspozycji tego typu narzędzie. Dlatego, że e-Dziennik to jest część całościowego systemu, takiego który miałby dane o uczniu, ale też o egzaminach, o wynikach, czyli trochę takie połączenie SIO (System Informacji Oświatowej) z wynikami egzaminów, którymi dysponują Okręgowe Komisje Egzaminacyjne. Takie wspólne narzędzie, które dawałoby wiele pomocy szkołom i każdej instytucji.

Czy szkoły w województwie śląskim byłyby gotowe na wdrożenie tego rozwiązania? Mówi pani, że miał być pilotaż. 

Tak, miał być pilotaż kilku szkół i te szkoły były do tego przygotowane. Faktem jest, że oczywiście w tym czasie pilotażowym, dla bezpieczeństwa, te szkoły prowadziłyby oba systemy, czyli ten nowy e-Dziennik i ten, który do tej pory funkcjonował. To jest oczywiste bo wiadomo, że jeśli się coś sprawdza, to musi być jakieś bezpieczeństwo dla danych, a zwłaszcza dla ocen, które są tak ciężko zdobywane przez uczniów.

Teraz w Radiu Katowice przejdźmy do danych. Ilu uczniów w województwie śląskim rozpoczyna dziś nowy rok szkolny i jak głęboki jest spadek w porównaniu z poprzednimi latami?

Około 540 tysięcy, tylu uczniów zaczyna dziś rok szkolny i usłyszy pierwszy dzwonek. Czy to jest drastyczna zmiana? Nie. Natomiast absolutnie zauważalna w przedszkolach. Jeśli mówimy o tym typie placówki, jakim są przedszkola, to tutaj ten spadek jest zauważalny, mówi się czasem, w niektórych miejscowościach, o 50%. Rzeczywiście demografia jest zauważalna w naszych placówkach.

Niż demograficzny zbiera żniwo. 

Tak, ale na razie w przedszkolach.

Jak przekłada się to na liczbę placówek oświatowych? Ile placówek oświatowych dziś w województwie śląskim nie otworzy swoich drzwi?

Ta liczba jest właściwie minimalna w porównaniu z liczą jaką w ogóle na Śląsku działa, to jest koło 17 szkół i placówek. Chcę powiedzieć, że większość z nich to jest likwidacja porządkująca. W tych szkołach od lat już uczniów nie było, nie było chętnych do kształcenia w takich typach szkół. Na razie jest to porządkująca sytuacja. Myślę, że ten nadchodzący rok już będzie dużym wyzwaniem, zwłaszcza w kontekście przedszkoli i być może szkół podstawowych.

A nowych szkół nie otwieramy pani kurator?

Nie, jeśli już to modernizujemy, budujemy nowe budynki, bo rzeczywiście z tych środków, które są dostępne, to czasem gminy się decydują na modernizację, ale też na budowę nowych.

Teraz pytanie dotyczące wakatów. Czy w śląskich szkołach i przedszkolach wciąż brakuje nauczycieli?

To jest trudne pytanie dla mnie dlatego, że kuratorium nie prowadzi tego typu statystyk.  Jedyną informacją jaką otrzymujemy, to w trakcie tzw. opiniowania arkusza organizacji i teraz rzeczywiście wizytatorzy są w trakcie opiniowania tzw. zmian, czyli aneksów potocznie mówiąc. Rozmawiałam z wizytatorami, którzy w tej chwili opiniują te aneksy i nie zauważyłam jakiś drastycznych wzrostów braku nauczycieli w porównaniu z poprzednimi latami.

Moim gościem jest Śląska Kurator Oświaty Aleksandra Dyla. Rozmawiamy o rewolucyjnych zmianach w szkołach. Od września obowiązkowa będzie edukacja zdrowotna. To przedmiot, który ma zwolenników, ale też i przeciwników. Czy do kuratorium trafiają protesty rodziców w sprawie obowiązkowości tego przedmiotu i jaka jest odpowiedź kuratorium, właśnie na te protesty?

Panie redaktorze może bym powiedziała nie rewolucja, bo to się źle kojarzy, ewolucja jednak. Edukacja zdrowotna to jest przedmiot absolutnie potrzebny dziś. Czy spotykamy się z protestami? Myślę, że tylko doniesienia medialne, natomiast oficjalnie żadne protesty do nas nie docierają. Myślę, że jednak rodzice już zauważyli po tym roku, że to jest przedmiot absolutnie konieczny po to, aby zabezpieczyć dzieci wiedzowo, ale też praktycznie, jak dbać o siebie, bardzo holistycznie po prostu, nie tylko jak się odżywiać, ale jak zabezpieczać siebie, jak powiedzieć „nie”, więc to, że ten przedmiot jest obowiązkowy, myślę że to jest dobra decyzja. Trzeba zaznaczyć, że oczywiście wyłączono z tego przedmiotu tzw. moduł dotyczący edukacji seksualnej, więc mamy de facto dziś dwa przedmioty: edukację zdrowotną obowiązkową, która będzie oceniana i wpływała na promocję oraz edukację zdrowotną – zdrowie seksualne, która jest już przedmiotem do wyboru.

Nieobowiązkowym.

Tak.

A kto prowadzi te lekcje?

Rozporządzenie o kwalifikacjach zostało podpisane. Może to być zespół nauczycieli, może to być biolog, może to być chemik, może to być geograf, może to być osoba, która do tej pory prowadziła wychowanie do życia w rodzinie, ale może to być nie tylko zespół nauczycieli, ale także specjaliści z zewnątrz po to, aby rzeczywiście ten materiał czy podstawy programowe właściwie uczniom przedstawić.

Pani kurator kolejna zmiana, tym razem w szkołach podstawowych, uczniowie nie skorzystają już z telefonów komórkowych, ale o tym jak to będzie wyglądać w praktyce zdecydują dyrektorzy placówek, są natomiast szkoły, gdzie takie zakazy już obowiązywały tylko, co ma zrobić nauczyciel kiedy uczeń odmówi odłożenia telefonu do depozytu? Jakie realne narzędzia dają szkołom nowe wytyczne?

Jak z każdym niewłaściwym zachowaniem ucznia. Statut przewiduje po pierwsze ocenę z zachowania oczywiście, bo to jest niedostosowanie się do zasad, które obowiązują w szkole. Ten zakaz korzystania z telefonów, to jest każdy kolejny obowiązek, który zostaje nałożony na ucznia w danej szkole, zatem nie jest to nic nowego. Te wszystkie konsekwencje, kary, które są przewidziane w statucie, będą oczywiście dotykały również tego zakazu korzystania z telefonów.

Jest pora śniadaniowa, bo rozmowa się rozpoczęła o 7:40, więc o jedzeniu chwilę porozmawiamy teraz pani kurator. Dziś zaczynają obowiązywać nowe przepisy dotyczące żywienia dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach. Ma być więcej warzyw, owoców, ale też produktów pochodzenia roślinnego w posiłkach. Więcej uwagi poświęci się też osobom, które nie spożywają produktów odzwierzęcych. Pytanie brzmi: czy przez to wzrosną ceny obiadów w szkołach?

Nie sądzę. Ja sama bardzo mocno zwracam uwagę na to, co, kiedy i jak jem, i nie zauważyłam żeby mój portfel na tym ucierpiał. Po prostu normy żywieniowe w szkole będą bardziej uważne. To, co pan redaktor powiedział. Powinno być mniej soli, mniej tłuszczu, mniej cukru, więc wszystko, co tylko wpływa na zdrowie i ogólne samopoczucie ucznia. Brak tej soli czy cukru czy może wpłynąć na wysokość cen obiadu? Nie sądzę. Trzeba teraz pewnie z dużą uważnością przyjrzeć się temu, jaki ten jadłospis w ciągu tygodnia będzie. Na pewno dużo łatwiej przygotować przysłowiowy kotlet, niż rzeczywiście wymyślić jakieś danie złożone z warzyw.

Na zakończenie naszego spotkania czego życzymy uczniom w nowym roku szkolnym?

Wszystkim odwagi. Odwagi w wprowadzeniu tego, co zostało przewidziane w nowej podstawie programowej, bo czasy wymuszają na edukacji i na szkole zmiany. W związku z tym nauczycielom życzę odwagi w poszukiwaniu innego rodzaju kształcenia, uczniom odwagi w zadawaniu pytań, pobudzeniu kreatywności, krytycznego myślenia i nam wszystkim abyśmy umieli przygotować uczniów do nieprzewidzianej przyszłości.

Gościem Radia Katowice była Śląska Kurator Oświaty Aleksandra Dyla. Dziękuję za spotkanie i rozmowę. 

Dziękuję państwu. Wszystkiego dobrego.   



Radio Katowice / Audycje / Gość Radia Katowice – rozmowa dnia
Gość Radia Katowice – rozmowa dnia
 
 
 07:40
 

Zawsze jesteśmy w centrum wydarzeń. Dyskutujemy o problemach ważnych dla kraju i regionu. Zadajemy trudne pytania, zmierzamy do sedna sprawy. Wykładamy kawę na ławę.

Zobacz także Gość Radia Katowice – rozmowa dnia

Autopromocja
Kontakt

Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Katowicach
Radio Katowice SPÓŁKA AKCYJNA w likwidacji
ul. Ligonia 29, 40-036 Katowice
tel. +48 32 2005 580, fax +48 32 2005 581
e-mail: sekretariat@radio.katowice.pl
NIP 634-00-20-312
konto: ING BSK SA O/Katowice
IBAN: PL 57 1050 1214 1000 0007 0006 0692
Kod BIC (Swift): INGBPLPW
Redaguje zespół: Redakcja Nowych Mediów
tel. +48 32 2005 525, +48 32 2005 487
e-mail: radio@radio.katowice.pl

Copyright © by Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Katowicach Radio Katowice SA          profesjonalne usługi informatyczne